Rritja e TVSH-së për akomodimin turistik nga 6% në 10% rrezikon të rëndojë mbi hotelet e regjistruara, ndërkohë që një pjesë e konsiderueshme e tregut të qirave ditore vijon të përballet me probleme formalizimi. Përfaqësuesit e industrisë paralajmërojnë se politika e re fiskale mund të dobësojë konkurrueshmërinë e Shqipërisë dhe të thellojë pabarazinë mes operatorëve.
Në një intervistë për Monitor.al, Zak Topuzi, përfaqësues i Shoqatës Shqiptare të Turizmit, kritikon ndryshimet e propozuara nga qeveria për vitin 2027, duke argumentuar se ato po ndërmerren në një periudhë kur kostot e bizneseve turistike janë rritur ndjeshëm.
Sipas tij, sektori po përballet njëkohësisht me zhvlerësimin e euros, rritjen e pagave dhe shtrenjtimin e mallrave e shërbimeve që nevojiten për funksionimin e strukturave akomoduese.
Në këto kushte, shtimi i barrës tatimore mund të detyrojë një pjesë të hoteleve të rrisin çmimet, ndërsa operatorët që kanë lidhur kontrata paraprake me agjencitë turistike rrezikojnë ta përballojnë vetë koston shtesë.
Por shqetësimi kryesor i Topuzit nuk lidhet vetëm me normën e re të TVSH-së.
Sipas të dhënave që ai i referohet nga Strategjia e Turizmit 2026–2030, Shqipëria ka rreth 285 mijë shtretër për akomodimin e vizitorëve, por vetëm 65 mijë prej tyre, ose afërsisht 22%, ndodhen në hotele.
Pjesa tjetër, rreth 220 mijë shtretër, i përket kryesisht tregut të apartamenteve me qira afatshkurtër, të cilat janë shtuar me ritme të shpejta në platformat e rezervimeve online.
Topuzi argumenton se shumë prej këtyre strukturave nuk funksionojnë me të njëjtat standarde regjistrimi, raportimi dhe kontrolli fiskal si hotelet tradicionale.
Për pasojë, sipas tij, rritja e TVSH-së godet pikërisht operatorët që janë të identifikueshëm nga administrata tatimore dhe deklarojnë aktivitetin e tyre.
Përfaqësuesi i industrisë vlerëson se problemi duhet kërkuar te zgjerimi i bazës së tatimpaguesve dhe formalizimi i plotë i apartamenteve turistike, jo te rritja e detyrimeve për bizneset ekzistuese.
Ai sjell si shembull edhe diferencën mes numrit të vizitorëve dhe netëve të fjetjes që raportohen në Shqipëri, krahasuar me vende si Mali i Zi dhe Kroacia.
Sipas Topuzit, statistikat shqiptare nuk pasqyrojnë ende plotësisht aktivitetin real të tregut të akomodimit, një tregues që, në vlerësimin e tij, lidhet edhe me informalitetin.
Ndryshimet e propozuara në Paketën Fiskale 2027 parashikojnë që TVSH-ja e reduktuar për akomodimin të rritet në 10%, ndërsa norma standarde, që zbatohet edhe për shumë shërbime të restoranteve dhe bareve, të kalojë nga 20% në 21%.
Topuzi paralajmëron se kombinimi i këtyre normave, së bashku me tarifat vendore dhe kostot e ndërmjetësimit për rezervimet, mund ta vendosë industrinë hoteliere shqiptare në një pozicion më pak të favorshëm përballë konkurrencës rajonale.
Ai përmend faktin se hotelet paguajnë komisione të konsiderueshme për platformat ndërkombëtare të prenotimit, tarifa për pagesat elektronike dhe taksa vendore për akomodimin e turistëve.
Në vlerësimin e tij, këto shpenzime kufizojnë ndjeshëm fitimin që i mbetet operatorit nga çmimi përfundimtar i një dhome.
Përfaqësuesi i Shoqatës Shqiptare të Turizmit kujton se norma 6% e TVSH-së u vendos si një instrument për të nxitur zhvillimin e industrisë dhe për të përmirësuar pozicionin e Shqipërisë ndaj destinacioneve të tjera mesdhetare.
Ai argumenton se ndryshimi i këtij trajtimi fiskal, pa një analizë të plotë të ndikimit ekonomik, rrezikon të cenojë stabilitetin që kërkojnë investitorët dhe operatorët ndërkombëtarë.
Për këtë arsye, Topuzi propozon dy alternativa: ruajtjen e TVSH-së 6% për akomodimin, të shoqëruar me masa për formalizimin e apartamenteve turistike, ose vendosjen e një norme të përbashkët prej 10% për akomodimin dhe ushqimin.
Sipas tij, një politikë e tillë do të ndihmonte në ruajtjen e konkurrueshmërisë, ndërsa shteti mund të zgjeronte të ardhurat përmes përfshirjes së më shumë operatorëve në sistemin tatimor.
Në intervistën për Monitor.al, Topuzi shpreh shqetësim edhe për ndikimin që tensionet politike dhe protestat mund të kenë mbi sezonin turistik të vitit 2027, duke theksuar rëndësinë e stabilitetit për investitorët dhe partnerët ndërkombëtarë.
Përfaqësuesit e industrisë kërkojnë që qeveria të konsultojë ndryshimet fiskale me bizneset përpara miratimit përfundimtar të tyre.
Në thelb, paralajmërimi i Topuzit është se shteti rrezikon të kërkojë më shumë të ardhura nga hotelet që deklarojnë aktivitetin, ndërsa një pjesë e madhe e kapaciteteve turistike vazhdon të mbetet sfidë për regjistrimin dhe kontrollin fiskal.
