Punonjësit e Google po ndërmarrin hapa të rinj dhe ndërhyrje publike lidhur me përdorimin e produkteve të inteligjencës artificiale të kompanisë në programe sekrete ushtarake. Më 27 prill, më shumë se 600 punonjës nënshkruan një letër ku i kërkonin CEO-së së kompanisë, Sundar Pichai, të pengonte bashkëpunimin me Pentagonin për aplikime të tilla.
Formulimi i letrës ishte i ngjashëm me atë të dërguar nga më shumë se 4,000 punonjës të Google në vitin 2018, ku i kërkohej drejtuesve të tërhiqeshin nga Project Maven, kontrata përmes së cilës inteligjenca artificiale e kompanisë përdorej për të analizuar video nga dronët ushtarakë. Në të dyja rastet, punonjësit paralajmëruan se Google nuk do të ishte në gjendje të kontrollonte mënyrën se si Departamenti Amerikan i Mbrojtjes do ta përdorte teknologjinë e saj, duke përmendur dëme të mundshme “të pariparueshme” për reputacionin e kompanisë.
Megjithëse Google kishte vendosur të mos e rinovonte marrëveshjen në vitin 2018 dhe kishte prezantuar një sërë parimesh që përjashtonin përdorimin e inteligjencës artificiale për qëllime ushtarake ose mbikëqyrjeje, qëndrimi i kompanisë tani ka ndryshuar plotësisht. Këtë herë, punonjësit morën një përgjigje ndryshe, që pasqyron ndryshimin e thellë si te Google ashtu edhe në të gjithë Silicon Valley gjatë viteve të fundit. Kompania përfundimisht vazhdoi me marrëveshjen.
Sektori i mbrojtjes nuk konsiderohet më “toksik” për kompanitë e mëdha të teknologjisë. Google kohët e fundit ka forcuar ndjeshëm bashkëpunimin me Departamentin Amerikan të Mbrojtjes, pas një periudhe marrëdhëniesh më të ftohta. Ndërsa administrata e dytë e Donald Trump rrit shpenzimet për mbrojtjen, gjigantët e teknologjisë që konkurrojnë për dominimin në inteligjencën artificiale po kërkojnë agresivisht kontratat shumë fitimprurëse qeveritare, të cilat konsiderohen vendimtare për të përcaktuar fituesit e mëdhenj të epokës së ardhshme të AI.
Së fundmi, Departamenti Amerikan i Mbrojtjes njoftoi se, përveç Google, ka nënshkruar marrëveshje përkatëse edhe me Amazon, Microsoft, Nvidia, OpenAI, SpaceX dhe startup-in Reflection AI, për të përdorur teknologjitë e inteligjencës artificiale në projekte të klasifikuara.
“Ne mbetemi të përkushtuar ndaj konsensusit midis sektorit privat dhe atij publik se inteligjenca artificiale nuk duhet të përdoret për mbikëqyrje masive brenda vendit ose për armë autonome pa mbikëqyrje kuptimplotë njerëzore,” tha një zëdhënës i Google. Kompania tani ka marrë një qëndrim më të ashpër ndaj kundërshtimeve të brendshme të punonjësve, duke kufizuar diskutimet politike dhe duke ndaluar disa terma dhe tema në forumet e brendshme, si fjalët “ICE” dhe “gjenocid”. Shumë punonjës thonë se kultura e lirisë dhe e shprehjes së hapur që dikur karakterizonte të ashtuquajturën “Googliness” është zhdukur në thelb.
“Është për të ardhur keq që një nga kompanitë më të mëdha dhe më inovative të teknologjisë ka shmangur zhvillimin e një bisede kuptimplotë dhe të sinqertë mbi këtë çështje,” tha Andreas Kirsch, studiues i lartë në Google DeepMind. Ai gjithashtu shkroi në platformën X se ndihet “jashtëzakonisht i turpëruar” që punon si studiues i lartë në këtë njësi të Google.
Sundar Pichai dhe bashkëthemeluesi i Google, Sergey Brin, kanë qenë kritikë të zëshëm ndaj politikave të administratës së parë të Trump. Megjithatë, gjatë mandatit të tij të dytë, të dy kanë marrë pjesë në darka në Shtëpinë e Bardhë, ku Trump iu referua partneres së Brin si “e dashura MAGA” gjatë një eventi.
Disa punonjës thonë gjithashtu se tani informohen për projekte të rëndësishme të brendshme kryesisht përmes raportimeve gazetareske. Një nga pikat kryesore të tensionit mbetet Project Nimbus, marrëveshja prej 1.2 miliardë dollarësh e nënshkruar në vitin 2021 nga Google dhe Amazon për të ofruar shërbime cloud për qeverinë izraelite. Pas fillimit të luftës në Gaza në vitin 2023, disa punonjës shprehën shqetësime për mbështetjen e mundshme të ushtrisë izraelite përmes teknologjive të kompanisë. Reagimet arritën kulmin në vitin 2024, kur Google pushoi nga puna 50 punonjës që morën pjesë në një protestë ulur.
Google këmbëngul se kontratat janë kryesisht për funksione administrative dhe mbështetëse dhe jo për përdorimin e inteligjencës artificiale për qëllime ushtarake ose mbikëqyrjeje. Megjithatë, disa punonjës vazhdojnë të shprehin frikën se kompania mund të mos jetë në gjendje t’i zbatojë këto kufizime në praktikë, duke kërkuar transparencë më të madhe dhe angazhime më të qarta. /skyweb.al
