Lufta me Iranin dhe bllokimi i Ngushticës së Hormuzit po fillojnë të godasin rezervat globale të naftës më shpejt nga sa ishte parashikuar. Paralajmërimi vjen nga kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Fatih Birol, i cili tha se inventarët komercialë të naftës po bien me ritme të shpejta dhe mund të zgjasin vetëm edhe disa javë.
Sipas tij, tregu global i energjisë po hyn në një fazë kritike pikërisht në momentin kur në hemisferën veriore nis sezoni i udhëtimeve verore dhe rritet kërkesa për karburante, benzinë, naftë, plehra kimike dhe karburant avionësh.
“Duhet të jemi të vetëdijshëm se inventarët komercialë po bien me shpejtësi”, deklaroi Birol, duke theksuar se rezervat strategjike të hedhura në treg nuk janë të pafundme.
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë ka koordinuar lirimin më të madh ndonjëherë të rezervave strategjike të naftës, duke planifikuar hedhjen në treg të 400 milionë fuçive për të shmangur një krizë të menjëhershme furnizimi. Deri më 8 maj, rreth 164 milionë fuçi ishin përdorur për të stabilizuar tregun.
Megjithatë, sipas raportit më të fundit të agjencisë, rezervat globale të naftës ranë me 246 milionë fuçi vetëm gjatë muajve mars dhe prill, një nga ritmet më të larta të rënies të regjistruara ndonjëherë.
Para përshkallëzimit të konfliktit në Lindjen e Mesme, tregjet globale kishin tepricë nafte dhe rezervat tregtare ishin në nivele të larta. Por situata ndryshoi me shpejtësi pas sulmeve ndaj Iranit dhe pasigurive mbi kalimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit, një nga arteriet më të rëndësishme të furnizimit global me energji.
Sipas parashikimit të ri të IEA-së, furnizimi global me naftë pritet të bjerë me rreth 3.9 milionë fuçi në ditë gjatë vitit 2026, shumë më tepër se vlerësimi i mëparshëm prej 1.5 milionë fuçish në ditë.
Kriza po fillon të prekë jo vetëm tregun e energjisë, por edhe transportin ajror dhe sektorin bujqësor. Rritja e kërkesës për karburant avionësh gjatë sezonit turistik veror dhe për plehra kimike gjatë sezonit të mbjelljeve po përshpejton konsumimin e rezervave ekzistuese.
Ekspertët paralajmërojnë se nëse konflikti zgjatet dhe trafiku në Hormuz vazhdon të mbetet i kufizuar, tregu global mund të përballet me mungesa më serioze karburanti dhe rritje të forta çmimesh në muajt e ardhshëm. /skyweb.al
