Shumë njerëz kalojnë kohë duke ëndërruar me sy hapur, duke imagjinuar situata, histori apo skenarë të ndryshëm. Kjo konsiderohet një aktivitet normal mendor dhe madje mund të ndihmojë në kreativitet, empati dhe përballimin e mërzisë.
Por për disa persona, këto fantazi bëhen aq intensive dhe të shpeshta sa fillojnë të ndikojnë negativisht në jetën e tyre. Kjo gjendje njihet si “maladaptive daydreaming” (ëndërrim i tepruar dhe i dëmshëm), shkruan BBC.
Sipas psikiatrit Colin Ross, personat me këtë çrregullim mund të kalojnë më shumë se gjysmën e orëve të zgjimit duke krijuar histori të ndërlikuara në mendjen e tyre. Në raste ekstreme, ata mund të ëndërrojnë me sy hapur deri në 12 orë në ditë.
Ndryshe nga ëndërrimet e zakonshme, këto fantazi bëhen kompulsive dhe të vështira për t’u kontrolluar. Edhe pse personi e kupton se po humbet kohë dhe po neglizhon jetën reale, ai vazhdon t’i rikthehet botës së tij imagjinare.
Termi u krijua nga Eli Somer, i cili e përshkruan fenomenin si një moment kur “fantazia nuk kontrollohet më nga personi, por fillon të kontrollojë personin”.
Shpesh kjo sjellje shoqërohet me dëgjimin e muzikës ose lëvizje të përsëritura si ecja para-mbrapa. Shumë persona krijojnë botë ku janë të suksesshëm, të dashur ose heronj, duke plotësuar nevoja emocionale që ndiejnë se u mungojnë në jetën reale.
Pasojat mund të jenë serioze: izolim social, vështirësi në shkollë ose në punë, mungesë motivimi dhe ndjenja faji. Disa persona pranojnë se kanë humbur mundësi profesionale ose marrëdhënie të rëndësishme sepse preferonin botën e tyre imagjinare ndaj realitetit.
Ekspertët theksojnë se të ëndërrosh me sy hapur është krejtësisht normale. Problemi lind kur fantazitë bëhen aq të shpeshta dhe tërheqëse sa pengojnë funksionimin e përditshëm dhe shkaktojnë shqetësim emocional. Në këto raste, ndihma psikologjike mund të jetë e nevojshme. /skyweb.al
