Bota duhet të përgatitet për pasoja të rënda në sigurinë energjetike nëse Shtetet e Bashkuara dhe Irani nuk arrijnë të rrisin së shpejti flukset e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit, paralajmëroi drejtori ekzekutiv i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Fatih Birol.
“Siguria e naftës është ende një çështje kritike”, deklaroi Birol gjatë një aktiviteti të Këshillit për Marrëdhëniet me Jashtë. “Duhet të shqetësohemi, dhe unë jam i shqetësuar, nëse situata nuk përmirësohet në javët e ardhshme.”
Ngushtica e Hormuzit, rruga e ngushtë detare mes Iranit dhe Omanit, përdoret zakonisht për transportimin e rreth një të pestës së furnizimeve globale me energji. Kalimi është bllokuar në pjesën më të madhe që nga nisja e konfliktit më 28 shkurt, pas sulmeve amerikane dhe izraelite ndaj Iranit.
Sipas kreut të IEA-s, disa faktorë kanë frenuar deri tani një rritje edhe më të madhe të çmimeve të naftës dhe gazit. Mes tyre janë rezervat e Kinës, të cilat para luftës llogariteshin në më shumë se një miliard fuçi naftë, rritja e përdorimit të automjeteve elektrike dhe transportit publik, si dhe hedhja në treg e deri në 400 milionë fuçive nga rezervat e koordinuara prej IEA-s.
Megjithatë, Birol paralajmëroi se këto masa nuk mund të vazhdojnë pafundësisht. Ai e cilësoi konfliktin me Iranin si ndërprerjen më të rëndë të furnizimit me energji të regjistruar ndonjëherë.
Rritja e prodhimit nga Shtetet e Bashkuara, prodhuesi më i madh botëror i naftës dhe gazit, ka ndihmuar në zbutjen e mungesave, por kapacitetet e Uashingtonit mbeten të kufizuara.
“Rritja e prodhimit nga SHBA-ja është shumë e mirë. SHBA-ja mund ta rrisë prodhimin e naftës bruto me një ose dy milionë fuçi, por jo me dhjetë milionë fuçi në ditë”, tha Birol.
Kriza e furnizimit po prek ekonomitë në të gjithë botën, por goditja më e rëndë po ndihet në Azi. Sipas Birolit, rajoni siguronte nga 80 deri në 90% të energjisë që kalonte përmes Ngushticës së Hormuzit.
Japonia dhe Koreja e Jugut janë përballur me pasoja të konsiderueshme, ndërsa vendet në zhvillim, përfshirë Pakistanin, Bangladeshin dhe Indinë, janë goditur edhe më fort nga rritja e çmimeve dhe mungesat.
Birol paralajmëroi gjithashtu për pasoja serioze shëndetësore në vendet më të varfra. Për shkak të shtrenjtimit të produkteve të naftës, shumë familje po rikthehen te përdorimi i drurit dhe plehut për gatim.
Këto lëndë djegëse prodhojnë ndotje dhe emetime më të rrezikshme, duke ekspozuar veçanërisht gratë ndaj problemeve të frymëmarrjes dhe rreziqeve të tjera shëndetësore.
Sipas IEA-s, javët e ardhshme do të jenë vendimtare për të kuptuar nëse flukset energjetike përmes Hormuzit do të rikthehen apo kriza do të thellohet më tej.
