Kompanitë e regjistruara në Shqipëri nuk do të mund të mjaftohen më me deklarimin e një shoqërie të huaj apo offshore si aksionare, pa treguar se cili individ qëndron në fund të zinxhirit të pronësisë.
Projektligji i ri “Për Regjistrin e Pronarëve Përfitues” parashikon që, kur pronësia kalon përmes disa kompanive ndërmjetëse, të deklarohet e gjithë struktura deri te personi fizik që kontrollon ose përfiton realisht.
Subjektet do të duhet të japin emrin dhe numrin identifikues të çdo kompanie të përfshirë në zinxhir, përqindjen e zotërimit, marrëdhëniet mes tyre dhe mënyrën se si ushtrohet kontrolli. Në këtë mënyrë, përdorimi i kompanive offshore, trusteve apo administratorëve formalë nuk do të mjaftojë për të fshehur pronarin përfundimtar.
Projektligji zgjeron edhe mundësinë e kontrollit publik mbi këto të dhëna. Personat që dëshmojnë interes legjitim në luftën kundër pastrimit të parave, korrupsionit dhe financimit të terrorizmit mund të kërkojnë akses në Regjistrin e Pronarëve Përfitues pa u njoftuar paraprakisht kompania për të cilën po kërkohet informacion.
Në kategorinë e personave me interes legjitim përfshihen shprehimisht gazetarët, personat që veprojnë për qëllime raportimi mediatik, organizatat e shoqërisë civile, OJF-të dhe akademikët që merren me parandalimin ose evidentimin e pastrimit të parave dhe veprave penale të lidhura me të.
Informacioni i aksesueshëm mund të përfshijë emrin e pronarit përfitues, muajin dhe vitin e lindjes, vendbanimin, shtetësinë, si dhe natyrën dhe masën e interesit që ai zotëron në kompani.
Gazetarët dhe OJF-të mund të marrin gjithashtu të dhëna historike për pronësinë, përfshirë kompani të shpërbëra gjatë pesë viteve të fundit, si dhe përshkrimin e strukturës së kontrollit ose pronësisë. Aksesi parashikohet të ofrohet kryesisht në rrugë elektronike.
Ndryshimet synojnë të godasin përdorimin e kompanive guaskë dhe zinxhirëve të ndërlikuar të pronësisë për fshehjen e pasurisë, përfituesve realë dhe lidhjeve mes biznesit, politikës dhe personave nën hetim.
Në praktikë, projektligji mund t’u japë gazetarëve investigativë dhe organizatave të shoqërisë civile një instrument të rëndësishëm për të ndjekur pronësinë reale të kompanive që marrin tenderë publikë, koncesione, leje ndërtimi apo statusin e investitorit strategjik.
