Një studim i ri në SHBA sugjeron se vdekjet në trafik rriten kur rritet ndjeshëm transmetimi i muzikës
Studiuesit zbuluan se numri i viktimave në aksidentet rrugore ishte 15.1% më i lartë në ditët kur publikoheshin albume të mëdha muzikore, krahasuar me ditët përreth tyre. Studiuesit thonë se përdorimi i telefonave inteligjentë për të transmetuar muzikë mund të jetë një burim i anashkaluar i shpërqendrimit të shoferëve. Megjithatë, ata theksojnë se studimi nuk provon se transmetimi i muzikës shkaktoi vdekjet shtesë.
Studimi, i publikuar në JAMA Netëork Open, shqyrtoi 233,809 vdekje nga aksidentet rrugore në SHBA gjatë viteve 2017–2022, duke përdorur të dhëna nga Sistemi i Raportimit të Fataliteteve në Trafik (Fatality Analysis Reporting System).
Sëift, Drake dhe Bad Bunny publikuan albume të reja
Studiuesit u përqendruan te 10 albumet kryesore që gjeneruan numrin më të madh të transmetimeve në ditën e parë gjatë periudhës së studimit.
Në mesin e tyre ishin disa nga publikimet më të mëdha të viteve të fundit, përfshirë: Taylor Sëift – Midnights,Taylor Swift – Red (Taylor’s Version), Drake – Certified Lover Boy, Bad Bunny – Un Verano Sin Ti, Kendrick Lamar – Mr. Morale & the Big Steppers, Harry Styles – Harry’s House
Më pas, studiuesit krahasuan numrin e vdekjeve në trafik në ditët kur këto albume u publikuan në platformat e transmetimit me numrin e vdekjeve gjatë 10 ditëve para dhe 10 ditëve pas çdo publikimi.
Kjo qasje u ofroi studiuesve atë që ata e përshkruan si një lloj eksperimenti natyror.
Datat e publikimit të albumeve përcaktohen nga industria e muzikës dhe jo nga kushtet e rrugëve apo rreziku në trafik. Prandaj, kur publikohet një album shumë i pritur, ai mund të shkaktojë një rritje të menjëhershme të transmetimit të muzikës, pa qenë drejtpërdrejt i lidhur me faktorë të tillë si moti apo kushtet e drejtimit të automjetit.
Kjo i lejon studiuesit të pyesin nëse në të njëjtën kohë ndryshon edhe diçka tjetër.
Vdekjet në trafik u rritën së bashku me transmetimin e muzikës
Në 10 ditët e publikimit të albumeve, njerëzit kryen mesatarisht 123.3 milionë transmetime, krahasuar me 86.1 milionë transmetime në ditët përreth tyre. Kjo përbën një rritje prej rreth 43%.
Edhe vdekjet në trafik u rritën.
Studiuesit regjistruan mesatarisht 139.1 vdekje në ditët e publikimit të albumeve, krahasuar me 120.9 vdekje në ditët përreth. Kjo do të thotë rreth 18 vdekje më shumë në ditë, ose 15.1% më shumë.
Në përgjithësi, studiuesit vlerësojnë se rreth 182 persona më shumë humbën jetën në aksidente rrugore gjatë 10 ditëve të publikimit të albumeve sesa do të pritej bazuar në ditët përreth.
Nuk bëhet fjalë thjesht për të dëgjuar muzikë
Gjetjet nuk nënkuptojnë se të kesh muzikë duke luajtur në makinë është në vetvete e rrezikshme.
Studiuesit ishin të interesuar te mundësia që telefonat inteligjentë të krijojnë një formë tjetër shpërqendrimi.
Dëgjimi i një liste muzikore të njohur kërkon shumë pak ndërveprim. Por kërkimi i një albumi të sapopublikuar mund të jetë ndryshe. Shoferi mund të:
zhbllokojë telefonin;
hapë aplikacionin e transmetimit të muzikës;
kërkojë një artist;
shfletojë albumin;
zgjedhë një këngë.
Secili prej këtyre veprimeve mund ta largojë vëmendjen nga rruga.
Rritja e vdekjeve në trafik ishte më e theksuar te shoferët më të rinj dhe meshkujt. Ajo ishte gjithashtu më e lartë në aksidentet ku përfshihej vetëm një person dhe në automjetet me sisteme infotainment.
Këto modele mund të japin disa të dhëna për rolin e shpërqendrimit dhe sugjerojnë se ndërveprimi me teknologjinë gjatë drejtimit, dhe jo thjesht dëgjimi i muzikës, mund të jetë pjesë e problemit.
Testimi i “efektit të së premtes”
Shumica e albumeve të mëdha publikohen të premteve, gjë që krijon një komplikim të dukshëm.
Të premteve mund të ketë modele të ndryshme trafiku dhe mund të ketë një numër të ndryshëm aksidentesh, pavarësisht nëse publikohet apo jo një album i ri.
Për këtë arsye, studiuesit kryen analiza shtesë duke u përqendruar vetëm te ditët e premte. Rritja e vdekjeve mbeti e pranishme.
Ata kryen gjithashtu teste placebo duke përdorur data dhe të premte të zgjedhura rastësisht. Në shumicën e këtyre simulimeve, rritja e vdekjeve në trafik ishte më e vogël se efekti i vërejtur në datat reale të publikimit të albumeve.
Këto analiza e forcojnë idenë se lidhja nuk ishte thjesht rezultat i luhatjeve të rastësishme ose i faktit që shumica e albumeve publikoheshin të premteve.
Studiuesit nuk e dinin nëse personat që humbën jetën në aksidente po transmetonin muzikë, po përdornin telefonat inteligjentë apo po ndërvepronin me sistemin infotainment në momentin e aksidentit.
Studimi tregon vetëm se tri gjëra ndodhën në të njëjtën kohë:
u publikuan albume të mëdha muzikore;
pati një rritje të ndjeshme të transmetimit të muzikës;
u rrit numri i vdekjeve në trafik.
Kjo nuk do të thotë se njëra shkaktoi tjetrën.
Faktorë të tjerë mund të kenë kontribuar në rritjen e vdekjeve. Për më tepër, duke qenë se studimi ishte vëzhgues, ai nuk mund të përcaktojë një lidhje të drejtpërdrejtë shkak-pasojë midis transmetimit të muzikës dhe aksidenteve fatale.
Prandaj, studiuesit e përshkruajnë transmetimin e muzikës në internet përmes telefonave inteligjentë si një faktor të mundshëm të shpërqendrimit gjatë drejtimit, dhe jo si shkakun e provuar të këtyre vdekjeve.
Shpërqendrimi gjatë drejtimit është një problem në rritje
Gjetjet tregojnë megjithatë se si shpërqendrimi gjatë drejtimit mund të jetë duke ndryshuar ndërsa telefonat inteligjentë integrohen gjithnjë e më shumë në jetën e përditshme.
Shoferët kanë pasur prej kohësh shpërqendrime, si rregullimi i radios ose ndërrimi i CD-së. Telefonat inteligjentë kanë shtuar një gamë shumë më të gjerë shpërqendrimesh të mundshme.
Meqë telefonat inteligjentë konkurrojnë vazhdimisht për vëmendjen e njerëzve, shpërqendrimi gjatë drejtimit mund të mos kufizohet më vetëm te dërgimi i mesazheve ose kryerja e telefonatave.
Ndonjëherë, gjithçka mund të fillojë me diçka kaq të zakonshme sa dëshira për të dëgjuar albumin e ri të Taylor Swift.
