Një studim i ri i shton një dimension të ri debatit mbi punësimin e pasigurt: mund të mos jetë vetëm sa orë punojnë njerëzit, por edhe sa në mënyrë të paparashikueshme ndryshojnë këto orë, ajo që ndikon në shëndetin e tyre.
Studimi, i publikuar në SSM – Population Health, analizoi më shumë se 61,000 amerikanë në moshë pune, duke përdorur të dhëna të lidhura nga Current Population Survey në SHBA. Ai zbulon se ndryshimet e mëdha dhe të paparashikueshme në orarin e punës lidhen me një mundësi më të lartë të përkeqësimit të shëndetit te burrat që vazhdojnë të jenë të punësuar. Për gratë, kostoja shëndetësore ka më shumë gjasa të shfaqet përmes reduktimit të orarit të punës, mungesave në punë ose largimit nga puna për arsye shëndetësore.
“Cilësia e punës ka rëndësi dhe nuk përfshin vetëm pagën, përfitimet apo numrin total të orëve të punës, por edhe stabilitetin e orarit të punës dhe pasojat e tij në shëndet një fushë që është studiuar pak në kërkimet e mëparshme”, tha autorja e studimit, Sinyee Qianyi Lu.
Studimi përfshiu të dhëna edhe për punëtorët që reduktuan orët e punës, ndërprenë ose përfunduan marrëdhënien e punës për shkak të problemeve shëndetësore — një grup që studimet e mëparshme shpesh e përjashtonin.
“Zgjerimi i kampionit përtej ‘të mbijetuarve’ që vazhdojnë të punojnë pa ndërprerje nxjerr në pah një popullsi më të gjerë që është gjithashtu në rrezik”, tha Lu.
Studiuesit analizuan gjendjen shëndetësore të deklaruar nga vetë pjesëmarrësit dhe numrin e orëve të punës nga muaji në muaj. Punëtorët me orare të qëndrueshme kishin relativisht të njëjtat orare, ndërsa ata, orari i të cilëve ndryshonte ndjeshëm, u konsideruan se kishin luhatshmëri të lartë të orarit të punës.
Një shembull ishte një punëtor, orari i të cilit ndryshonte nga 20 orë në një muaj në 60 orë në muajin pasues, qëndronte në 60 orë edhe muajin tjetër dhe më pas kthehej përsëri në 20 orë.
Dallimet mes burrave dhe grave
Te burrat, një nivel i tillë luhatshmërie lidhej me një probabilitet të parashikuar prej 38% për përkeqësimin e shëndetit, krahasuar me 28% për një punëtor që kishte një javë pune të qëndrueshme prej 40 orësh.
Në mënyrë të ngjashme, probabiliteti për të ruajtur një gjendje të qëndrueshme shëndetësore ra gradualisht, nga rreth 46% në 38%, ndërsa probabiliteti i parashikuar për përmirësimin e shëndetit ndryshoi shumë pak.
“Është shumë e qartë se problemi nuk lidhet me numrin absolut të orëve të punës”, tha Liao. “Problemi lidhet më shumë me ndryshimin proporcional — një javë më shumë, javën tjetër më pak.”
“Ndoshta njerëzit mund të përshtaten me sasinë totale të ndryshimit, por jo me këto luhatje të menjëhershme. Ky është një problem tjetër.”
Për gratë, megjithatë, modeli ishte ndryshe.
Te gratë që vazhdonin të ishin të punësuara, studiuesit nuk gjetën një lidhje të qartë statistikisht mes ndryshimit të orarit të punës dhe përkeqësimit të shëndetit të deklaruar nga vetë ato. Por kur analiza përfshiu edhe punëtoret që reduktuan, pezulluan ose braktisën punën për shkak të problemeve shëndetësore, u shfaq një lidhje tjetër.
Probabiliteti i parashikuar për një kufizim të aktivitetit në punë për arsye shëndetësore u rrit nga rreth 2.5% në pothuajse 8%, ndërsa luhatshmëria e orëve të punës u rrit nga nivelet më të ulëta në nivelet më të larta të vërejtura.
Ky dallim është i rëndësishëm, sepse studimet që fokusohen vetëm te njerëzit që vazhdojnë të jenë të punësuar mund të anashkalojnë punëtorët, shëndeti i të cilëve është përkeqësuar aq shumë sa ka ndikuar edhe në punësimin e tyre.
Kjo njihet si “efekti i punëtorit të shëndetshëm që mbijeton” (healthy worker survivor effect). Punëtorët që sëmuren shumë për të vazhduar punën mund të largohen nga tregu i punës, duke lënë pas një grup më të shëndetshëm punëtorësh. Kjo mund të bëjë që rreziqet e lidhura me punën të duken më të vogla nga sa janë në të vërtetë.
“Modelimi i ndarë sipas gjinisë që krijuam në këtë studim konfirmon dallime të mëdha në mënyrën se si shëndeti ndikohet te burrat dhe gratë: Luhatshmëria e orëve të punës reflektohet në përkeqësimin e shëndetit gjatë punës te burrat, veçanërisht në nivele më të larta të orëve javore të punës — ndërsa te gratë shfaqet përmes kufizimeve në punë për arsye shëndetësore ose tërheqjes nga punësimi aktiv”, tha Lu.
“Paqëndrueshmëria e orëve të punës nuk është thjesht një shqetësim lidhur me organizimin e orarit, por një rrezik shëndetësor në nivel të popullsisë dhe që prek ndryshe burrat dhe gratë. Pikërisht për këtë arsye duhet t’i kushtojmë rëndësi.” /skyweb.al
