Kosi është një nga ushqimet që mund të sjellë përfitime të shumta për organizmin. Përveçse është burim i mirë i kalciumit dhe proteinave, konsumimi i rregullt i tij është lidhur me një shëndet më të mirë metabolik dhe me rrezik më të ulët për disa sëmundje kronike, shkruan Salute.eu.
Një rishikim i ri shkencor, i publikuar në revistën “Journal of Nutrition, Health and Aging”, ka analizuar të dhënat e disponueshme mbi ndikimin e konsumit të kosit në shëndetin e njeriut.
Sipas përfundimeve të studiuesve, përfshirja e rregullt e kosit në dietë mund të shoqërohet me përmirësim të shëndetit metabolik, rrezik më të ulët për diabetin e tipit 2 dhe ruajtje më të mirë të një përbërjeje të shëndetshme trupore.
Kosi konsiderohet një ushqim me dendësi të lartë ushqyese, pasi përmban kalcium, proteina me vlerë të lartë biologjike, kalium dhe, në varësi të produktit, kultura bakteriale të gjalla. Studiuesit theksojnë se ndikimi i tij në organizëm nuk shpjegohet vetëm nga një nutrient i vetëm, por nga ndërveprimi i disa përbërësve që së bashku krijojnë atë që në shkencën e ushqyerjes njihet si “matrica ushqimore”.
Një nga mekanizmat e mundshëm lidhet me mikrobiotën e zorrëve. Bakteret e acidit laktik që gjenden në kos mund të ndihmojnë në ruajtjen e ekuilibrit të mikroorganizmave të zorrëve dhe të ndikojnë në prodhimin e acideve yndyrore me zinxhir të shkurtër. Këto përbërje mund të ndikojnë në proceset inflamatore dhe metabolike të organizmit, përfshirë inflamacionin kronik të nivelit të ulët, i cili është lidhur me obezitetin dhe rezistencën ndaj insulinës.
Të dhënat e përmbledhura në rishikim tregojnë gjithashtu një lidhje mes konsumit të kosit dhe një profili më të favorshëm metabolik. Një meta-analizë e përfshirë në rishikim sugjeron se kosi probiotik mund të ndihmojë në uljen e kolesterolit total dhe kolesterolit LDL te personat me hiperkolesterolemi të lehtë ose të moderuar.
Disa studime të mëdha vëzhguese kanë sugjeruar gjithashtu se njerëzit që konsumojnë rregullisht kos priren të kenë një shëndet më të mirë kardiovaskular. Në disa të dhëna nga SHBA, konsumimi i kosit të paktën pesë herë në javë është shoqëruar me një rrezik 16% më të ulët për hipertension. Ndërsa te personat me hipertension, konsumimi i kosit të paktën dy herë në javë është lidhur me një rrezik më të ulët për sëmundje kardiovaskulare.
Një nga çështjet kryesore të trajtuara nga rishikimi është edhe dallimi mes kosit me pak yndyrë dhe kosit të plotë. Për shumë vite, rekomandimet ushqimore kanë favorizuar produktet e qumështit me përmbajtje të reduktuar yndyre, me synimin për të kufizuar marrjen e yndyrave të ngopura dhe për të parandaluar shtimin në peshë.
Megjithatë, studimet e analizuara nuk tregojnë se konsumimi i kosit të plotë lidhet domosdoshmërisht me rritje të masës dhjamore apo me përkeqësim të treguesve metabolikë. Ky fenomen është përfshirë në atë që studiuesit e kanë quajtur “paradoksi i produkteve të qumështit të plota”.
Sipas studiuesve, yndyrat e ngopura që gjenden në kos mund të mos veprojnë në të njëjtën mënyrë si yndyrat e ngopura të izoluara apo ato që vijnë nga ushqimet ultra të përpunuara. Prania e proteinave, kalciumit dhe përbërësve të tjerë të qumështit mund të ndikojë në mënyrën se si organizmi përpunon dhe përthith yndyrat.
Në tërësi, rishikimi sugjeron se kosi mund të jetë pjesë e një diete të ekuilibruar dhe të kontribuojë në shëndetin metabolik, kardiovaskular dhe të kockave. Megjithatë, jo të gjitha produktet e kosit janë të njëjta. Kosi natyral, veçanërisht ai me përmbajtje të mirë proteinash dhe me pak sheqer të shtuar, mund të jetë një zgjedhje më e favorshme sesa produktet me sasi të larta sheqeri dhe përbërës të tjerë të shtuar.
Pra, një ushqim i thjeshtë si kosi mund të ketë një rol më të rëndësishëm në një dietë të shëndetshme nga sa mund të mendohet, sidomos kur konsumohet rregullisht dhe si pjesë e një regjimi të larmishëm ushqimor.
