Në përfundim të konsultimeve për artikullin IV drejtuesja e misionit të Fondit Monetar Ndërkombëtar Anke Weber paralajmëroi rreziqet nga rritja e shpenzimeve për politikat sociale dhe për mbrojtjen. Në këtë kuadër FMN rekomandon rritjen e të ardhurave përmes zbatimit të reformës për taksën e pronës.
“Trysnia fiskale, përfshirë shpenzimet e politikave sociale dhe për mbrojtjen mund të gërryejnë hapësirat fiskale nëse nuk trajtohen.
Sa i përket politikës fiskale, FMN rekomandon rritjen e të ardhurave, përmes çuarjes përpara të reformës së taksës së pronës, por edhe duke mirëadministruar të ardhurat përmes teknologjisë të informacionit dhe përmirësimeve në të dhëna”, nënvizoi znj. Weber.
Nga Ministria e Financave zbatimi i taksës së re të pronës është shtyrë edhe me 2 vite të tjera. Parashikuar të niste zbatimin nga 1 janari 2026, tashmë pritet të nisë zbatimin më 1 janar 2028.
Nga Ministria e Financave është duke u hartuar një projektligj tërësisht i ri, i cili do të miratohet në vitin 2026, ndërsa do të nisë të zbatohet bashkë me Kadastrën Fiskale nga 2028. Shtyrja vjen pas konsultimeve dhe përgatitjeve të nevojshme për të ndërtuar një sistem të ri taksimi, i cili do të bazohet në vlerën e tregut të pasurive të paluajtshme.
Projektligji i mëparshëm, i publikuar për konsultim publik në vitin 2023, parashikonte që taksimi i ri të fillonte për ndërtesat në vitin 2026 dhe për parcelat, truallin e tokën bujqësore në 2028.
Sipas propozimeve të vitit 2023, niveli i taksës do të ishte: Nga 0,1% në 0,2% për ndërtesat rezidenciale (aktualisht 0,05%); Nga 0,15% në 0,25% për ndërtesat tregtare (aktualisht 0,2%); Nga 0,15% në 0,25% për ndërtesat bujqësore dhe industriale.
Mësohet se drafti i ri që po hartohet, nuk parashikohet të ndryshojë koeficentët e taksës së ndërtesë, për truallin dhe tokën bujqësore të propozuara në 2023, që përafronin shkallën e taksës me vendet e rajonit.
Sipas relacionit drafti që u hartua në 2023, synonte kalimin nga një sistemi taksimi i bazuar në vlerë për ndërtesat dhe një sistem i thjeshtë taksimi i bazuar mbi sipërfaqen (area based) për tokën, në një sistem modern taksimi që takson si ndërtesat ashtu dhe tokën, duke e bazuar në vlerën e tregut të këtyre pasurive.
Parashikohej që vlera e pasurive të paluajtshme do të përcaktohej në një hartë te re me çmime mesatare referuese, por e ndarë për njësitë e ndërtesave rezidenciale, të shërbimit, si dhe çmimet mesatare referuese të parcelave, duke përfshirë të truallit, tokës bujqësore dhe asaj pyjore. Më tepër baza e taksës do të mbështetej nga vlerësimi i pronave nëpërmjet kontratave të shitblerjes dhe çmimeve të tregut, duke krijuar zona të reja për vlerat e pronës së paluajtshme. /Monitor
