Një hetim i madh europian ka zbuluar se një dhurues sperme, i cili pa dijeninë e tij kishte një mutacion gjenetik që rrit shumë rrezikun e kancerit, ka bërë të mundur lindjen e të paktën 197 fëmijëve në 14 vende të Europës. Disa prej këtyre fëmijëve janë sëmurë rëndë ose kanë vdekur, raporton BBC.
Mutacioni prek gjenin TP53, i cili parandalon zhvillimin e qelizave kancerogjene. Rreth 20% e spermës së dhuruesit kishte mutacionin, dhe fëmijët e krijuar nga këto spermatozoide e trashëgojnë mutacionin në çdo qelizë të trupit, gjë që quhet Sindroma Li-Fraumeni, e cila sjell deri në 90% rrezik për zhvillimin e kancerit gjatë jetës, shpesh që në fëmijëri.
– Dhuruesi ishte i shëndetshëm dhe kishte kaluar të gjitha kontrollet standarde, pasi mutacioni nuk është i lehtë për t’u zbuluar.
– Spermatozoidet e tij u përdorën për rreth 17 vjet, duke shkelur kufijtë e shumë vendeve për numrin e familjeve që mund të përdorin spermën e një dhuruesi.
– Në Belgjikë, ku lejohet përdorimi nga vetëm 6 familje, dhuruesi është përdorur nga 38 gra, duke sjellë 53 fëmijë.
Megjithëse sperma nuk u shit në klinika britanike, një numër shumë i vogël grash nga Mbretëria e Bashkuar udhëtuan në Danimarkë dhe përdorën spermën e dhuruesit; ato janë njoftuar.
Ekspertët thonë se një rast i tillë është shumë i rrallë, por sistemi aktual ka boshllëqe, sepse nuk ka ligje ndërkombëtare mbi kufizimin e përdorimit të spermës së një dhuruesi. Shkencëtarët theksojnë se, megjithëse rastet e tilla janë të tmerrshme, nuk është e mundur të kontrollohet çdo mutacion i rrallë dhe se shkurtimi i mëtejshëm i kritereve të dhurimit mund të çonte në mungesë të donatorëve.
Organizatat profesioniste po propozojnë kufizime më të forta ndërkombëtare, jo vetëm për rreziqet gjenetike, por edhe për mirëqenien psikologjike të fëmijëve që mund të zbulojnë se kanë qindra gjysmë-vëllezër e gjysmë-motra.
Ekspertët rekomandojnë që kushdo që mendon të përdorë spermë donatori të pyesë klinikën nga cili vend vjen dhuruesi, sa herë është përdorur dhe sa familje ka ndihmuar deri tani. /Skyweb.al
