Pavarësisht instalimit të pajisjeve të reja DPI (Deep Packet Inspection), që u prezantuan si garanci për një internet më të sigurt dhe kontroll më të fortë të rrjeteve në dëm të privatësisë së qytetarëve, Shqipëria vazhdon të mbetet nën trysninë e sulmeve kibernetike.
Sipas Autoritetit Kombëtar për Sigurinë Kibernetike (AKSK), vendi përballet mesatarisht me një goditje kibernetike çdo 3 minuta, çka tregon se kërcënimet ndaj infrastrukturës digjitale janë ende të pranishme dhe të vazhdueshme.
Drejtori i AKSK-së, Igli Tafa, në një aktivitet me përfaqësues të infrastrukturave kritike të informacionit, theksoi se problemi nuk qëndron te teknologjia, por te qeverisja kibernetike.
“Shqipëria është një vend atraktiv për krimin kibernetik. Çdo 3 minuta kemi një goditje. Nëse qeverisim mirë, mund t’i përballojmë. Kemi 50 raste të regjistruara në dhjetëmujor, por vetëm 1 apo 2 kanë prekur shërbime kritike. Nëse një institucion nuk standardizon sistemin e vet, bie i gjithë rrjeti,” u shpreh Tafa.
Sipas tij, 70 deri në 80 për qind e vështirësive lidhen me keqqeverisjen kibernetike, ku “hallka më e dobët nuk janë sistemet, por vetë njerëzit”.
Gabimet njerëzore nga punonjësit e institucioneve publike mbeten burimi kryesor i cenueshmërisë, ndërsa aktorët kibernetikë po bëhen gjithnjë e më të sofistikuar, duke depërtuar dhe qëndruar për periudha të gjata pa u zbuluar.
Në dhjetor, AKSK pritet të nisë një qasje të re ndaj kontrollit të infrastrukturave kritike, për të rritur mbikëqyrjen dhe koordinimin mes institucioneve publike dhe bankare.
Tafa paralajmëroi se “nuk mjaftojnë investimet në teknologji nëse nuk forcohet shtresa e sigurisë institucionale”, duke theksuar se mbrojtja e sigurisë kibernetike është njëkohësisht mbrojtje e ekonomisë së vendit.
Megjithë shqetësimet, Shqipëria ka bërë përparim të ndjeshëm ndërkombëtar, duke u renditur në vendin e 15-të në botë sipas Indeksit Kombëtar të Sigurisë Kibernetike, me një rritje prej 39 pozicionesh krahasuar me vitin 2023.
Por pavarësisht këtij rezultati, deklaratat e AKSK-së tregojnë se rreziku kibernetik mbetet real, ndërsa pajisjet DPI – që u prezantuan si garanci për mbrojtje të avancuar, nuk mjaftojnë pa një kulturë të qëndrueshme të sigurisë dhe përgjegjësie institucionale. /skyweb.al
