Evropa Perëndimore përjetoi qershorin dhe korrikun më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë, ndërsa ndryshimet klimatike po ushqejnë një verë historike me temperatura të larta, thatësirë dhe zjarre në të gjithë rajonin, bëri të ditur të hënën monitoruesi i BE-së për ngrohjen globale.
Evropa është kontinenti që po ngrohet më shpejt në botë dhe dy muajt e parë të verës janë karakterizuar nga valë të njëpasnjëshme të të nxehtit, temperatura përvëluese dhe kushte jashtëzakonisht të thata.
Që nga fillimi i majit, temperaturat e larta kanë shkaktuar shumë zjarre, një thatësirë të zgjatur, rekorde të reja kombëtare të temperaturave në të gjithë rajonin, si dhe mijëra viktima të parashikuara si pasojë e të nxehtit.
Në nivel global, viti 2026 është deri tani viti i tretë më i nxehtë i regjistruar, pas viteve 2024 dhe 2025, sipas statistikave klimatike. Megjithatë, viti 2026 ka ende kohë për t’i kapur ato.
Shërbimi i Kopernikut për Ndryshimet Klimatike tha se temperatura mesatare e kombinuar në Evropën Perëndimore gjatë qershorit dhe korrikut ishte 21.62°C, duke thyer rekordin e vendosur në vitin 2022 për të njëjtën periudhë.
Sipas shkencëtarëve, po rritet mundësia që deri në fund të vitit 2026 të tejkalojë vitin 2024 si viti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë, ose të paktën t’i afrohet shumë këtij rekordi. Kjo lidhet me kombinimin e përshpejtimit të ngrohjes globale të shkaktuar nga aktiviteti njerëzor dhe një El Niño jashtëzakonisht të fuqishëm, një fenomen periodik i ngrohjes së disa pjesëve të Oqeanit Paqësor që shkakton ndryshime të temperaturave në mbarë botën.
Nivelet e lagështisë së tokës ishin “dukshëm më të ulëta” se në korrikun e vitit 2022, kur Evropa Perëndimore u përball me thatësirën e fundit të rëndë, shtoi Koperniku.
“Ky është një shembull i qartë se si ndryshimet klimatike po intensifikojnë ekstremet e të nxehtit, ndërsa temperaturat e larta dhe thatësira po e përforcojnë gjithnjë e më shumë njëra-tjetrën”, tha Samantha Burgess nga Qendra Evropiane për Parashikimet Meteorologjike Afatmesme, e cila drejton programin Kopernikus.
Kushte shumë të thata u regjistruan në korrik në vendet e Evropës Perëndimore dhe Qendrore, përfshirë Francën, Spanjën, Austrinë dhe Hungarinë, por edhe në Mbretërinë e Bashkuar, Irlandë dhe pjesë të Islandës.
Prurjet e lumenjve ishin jashtëzakonisht të ulëta, me Senën, Renin dhe Danubin ndër lumenjtë më të prekur. Transporti, ujitja dhe prodhimi i energjisë janë prekur në disa vende evropiane.
Këto kushte të nxehta dhe të thata krijuan gjithashtu terren ideal për zjarret. Shkencëtarët thonë se frekuenca e kushteve ekstreme që favorizojnë përhapjen e zjarreve në Evropë po rritet si pasojë e ndryshimeve klimatike.
Franca dhe Spanja janë përballur këtë verë me zjarret më të rënda të dekadave të fundit, ndërsa zjarre serioze janë regjistruar edhe në vende të tjera të Evropës, si dhe në veriperëndim të SHBA-së dhe në Kanada.
11 vitet më të nxehta në histori
Në nivel global, muaji i kaluar ishte korriku i dytë më i nxehtë i regjistruar, në një barazim me rekordin për vendin e dytë, me temperaturën mesatare të ajrit në sipërfaqe 1.47°C mbi nivelin e periudhës para-industriale 1850-1900, tha Koperniku.
11 vitet e fundit kanë qenë më të nxehtat e regjistruara ndonjëherë dhe “nuk kemi parë një klimë kaq të ngrohtë gjatë jetës sonë dhe, me shumë gjasa, as gjatë historisë së qytetërimit tonë”, tha Buontempo.
“Dhe nxitësi kryesor i kësaj ngrohjeje — siç e dimë — janë gazrat serrë”, shtoi ai.
Oqeanet thithin pjesën më të madhe të nxehtësisë së tepërt të shkaktuar nga emetimet e karbonit nga aktiviteti njerëzor dhe, për këtë arsye, luajnë një rol kyç në rregullimin e klimës.
Temperaturat më të larta të deteve mund të shkaktojnë pasoja të dëmshme zinxhir në planet, duke favorizuar stuhi më të fuqishme dhe reshje më intensive, si dhe duke shkaktuar zbardhjen e shkëmbinjve koralorë.
Koperniku kryen matjet duke përdorur miliarda të dhëna nga satelitët dhe stacionet meteorologjike, si në tokë ashtu edhe në det. Të dhënat e tij shtrihen deri në vitin 1940.
/skyweb.al
