Buxheti i shtetit ka mbyllur gjashtëmujorin e parë të vitit 2026 me një suficit prej 52.8 miliardë lekësh, ose rreth 570 milionë euro, një nivel rreth 60% më i lartë se në të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Ajo që e bën shifrën më interesante është fakti se suficiti nuk është krijuar nga ulja e shpenzimeve. Përkundrazi, edhe shpenzimet e qeverisë janë rritur, por të ardhurat kanë ecur dukshëm më shpejt.
Sipas Raportit Tremujor të Politikës Monetare të Bankës së Shqipërisë, në gjashtë muajt e parë të vitit të ardhurat buxhetore arritën në 410.6 miliardë lekë, me rritje 12.2% krahasuar me një vit më parë. Në të njëjtën kohë, shpenzimet arritën në 357.8 miliardë lekë, ose 7.5% më shumë në terma vjetorë.
Pra, shteti ka mbledhur rreth 53 miliardë lekë më shumë sesa ka shpenzuar. Pikërisht diferenca mes ritmit më të lartë të rritjes së të ardhurave dhe atij të shpenzimeve ka prodhuar suficitin e madh.
Banka e Shqipërisë e përkufizon këtë situatë si konsolidim fiskal. Impulsi fiskal gjatë gjashtëmujorit të parë vlerësohet në -1% të PBB-së, nga -0.4% në fund të tremujorit të parë, ndërsa suficiti fiskal llogaritet në 3.9% të PBB-së, nga 2.6% një vit më parë.
Rritja e të ardhurave ka ardhur nga disa burime. Kontributin më të madh gjatë gjashtëmujorit e kanë dhënë taksat lokale, me 4.3 pikë përqindjeje, shumë mbi kontributin mesatar të viteve të fundit. Pas tyre renditen sigurimet shoqërore me 3.2 pikë përqindjeje, TVSH-ja e brendshme me 2.3 pikë dhe tatimi mbi të ardhurat personale me 1.8 pikë.
Në tremujorin e dytë, të ardhurat buxhetore arritën në 204.9 miliardë lekë, me rritje 10.8%. Vetëm TVSH-ja dha 4.1 pikë përqindjeje në rritjen e totalit të të ardhurave, ndërsa 60% e këtij kontributi vinte nga TVSH-ja e mbledhur mbi prodhimin e mallrave dhe shërbimeve brenda vendit.
Një burim shtesë të ardhurash ka qenë edhe rivlerësimi i pasurive të paluajtshme. Banka e Shqipërisë vëren se të ardhurat nga tatimi mbi të ardhurat personale u rritën më fort në tremujorin e dytë edhe si pasojë e arkëtimeve të krijuara nga ligji për rivlerësimin e pronave.
Ndërkohë, shpenzimet nuk janë frenuar. Vetëm në tremujorin e dytë ato arritën në 201.1 miliardë lekë, me rritje 8.4%, të nxitura veçanërisht nga investimet publike dhe shpenzimet e pushtetit lokal.
Madje shpenzimet primare u përshpejtuan në tremujorin e dytë, duke u rritur me 9.6%, nga 5.5% në tremujorin e parë. Kjo tregon se suficiti nuk është rezultat i një ngrirjeje të shpenzimeve, por i faktit se arkëtimet po rriten edhe më shpejt.
Ka edhe një element tjetër interesant. Pavarësisht suficitit, qeveria ka vijuar të marrë borxh. Në tremujorin e dytë huamarrja e re neto në tregun e brendshëm u shtua me 17.4 miliardë lekë, ndërsa u disbursuan edhe rreth 10.3 miliardë lekë mbështetje buxhetore nga jashtë. /skyweb.al
