Një studim i publikuar të martën nga Use.AI, një platformë që bashkon disa modele të mëdha gjuhësore në një abonim të vetëm, anketoi 9,684 të rritur që punojnë në SHBA, Mbretërinë e Bashkuar, Kanada, BE dhe Amerikën Latine.
Studimi zbuloi se 52% e të anketuarve thanë se AI i kishte bërë të dukeshin më me përvojë nga sa ishin në të vërtetë, duke krijuar një situatë ku rezultatet e arritura janë përpara aftësive reale që qëndrojnë pas tyre.
Rreth 64% thanë se kishin përdorur AI për të përfunduar punë që përndryshe nuk do të kishin qenë në gjendje t’i kryenin në mënyrë të pavarur, ndërsa 43% thanë se AI i kishte ndihmuar të merrnin përsipër përgjegjësi për të cilat ende nuk ndiheshin të kualifikuar.
Një tjetër 35% pranuan se do ta kishin të vështirë të kryenin disa pjesë të punës së tyre aktuale pa AI, ndërsa një e katërta kishin frikë se punëdhënësi i tyre beson se janë më të aftë nga sa janë realisht.
Në fakt, menaxherët shpesh nuk janë në dijeni të kësaj. 39% e punonjësve thanë se kishin dorëzuar punë të realizuar me ndihmën e AI pa e përmendur këtë, ndërsa 30% kishin pranuar lavdërime për punë që në një masë të konsiderueshme ishte prodhuar nga teknologjia.
Asnjëra prej këtyre praktikave nuk shkel domosdoshmërisht ndonjë rregull, pasi shumica e vendeve të punës nuk kanë kërkesa për deklarimin e përdorimit të AI. Megjithatë, kjo do të thotë se performanca po vlerësohet pa u ditur se sa pjesë e punës është deleguar te teknologjia.
Pasojat shtrihen edhe te avancimi në karrierë: 19% thanë se puna e realizuar me ndihmën e AI kishte kontribuar në marrjen e një promovimi.
A duhet t’ia tregoni shefit tuaj?
Zgjidhja më e dukshme do të ishte që punonjësit të deklaronin kur kanë përdorur AI. Megjithatë, kompania që qëndron pas këtij studimi nuk e mbështet plotësisht këtë qasje.
“Nuk mendoj se kompanitë duhet t’u kërkojnë punonjësve të deklarojnë çdo ndërveprim me AI,” tha për Euroneës Ihor Herasymov, bashkëthemelues dhe CEO i Use.AI.
“Kjo do të bëhej shpejt jopraktike, ndërsa këto mjete po integrohen gjithnjë e më shumë në programet e përditshme dhe në punën rutinë,” shpjegoi Herasymov, duke propozuar një kriter më të kufizuar.
“Pragu më i dobishëm është nëse AI ka ndikuar në mënyrë thelbësore në përmbajtjen e punës. Nëse ka gjeneruar një pjesë të konsiderueshme të një analize, rekomandimi, prezantimi, kodi ose një rezultati tjetër me rëndësi, punonjësit duhet ta deklarojnë këtë ndihmë.”
Sipas tij, qëllimi nuk duhet të jetë kontrolli i punonjësve.
“Qëllimi nuk duhet të jetë mbikëqyrja. Ai duhet t’u japë menaxherëve mjaftueshëm informacion për të vlerësuar si punën, ashtu edhe kontributin njerëzor në të,” tha Herasymov, duke shtuar se një politikë funksionale “duhet të përqendrohet te përdorimi material i AI-së, verifikimi dhe përgjegjësia, duke e bërë të qartë se personi që dorëzon punën mbetet përgjegjës për ta kuptuar dhe mbrojtur atë.”
Si duhet ta matin realisht performancën menaxherët?
Asgjë nga këto nuk dëshmon se këta punonjës ishin të pakualifikuar, pasi përdorimi i aftë i AI-së është vetë një aftësi profesionale që po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme.
Vështirësia është se rezultati përfundimtar nuk tregon më aq shumë sa më parë për personin që e ka prodhuar. Kjo bëhet veçanërisht e rëndësishme kur një kompani vendos se kush është gati të marrë më shumë përgjegjësi.
“Rezultati përfundimtar mbetet i rëndësishëm, por po bëhet një tregues më pak i plotë i aftësive,” tha Herasymov për Euroneës.
“Punëdhënësit duhet gjithashtu të kuptojnë nëse dikush mund të shpjegojë arsyetimin pas punës së tij, të zbulojë gabimet në një përgjigje të gjeneruar nga AI, të marrë vendime me informacion të paplotë dhe të reagojë kur teknologjia jep një rezultat të gabuar ose të papritur.”
Për këtë arsye, CEO i Use.AI veçoi një aftësi në veçanti.
“Formulimi i problemit është veçanërisht i rëndësishëm. A është dikush në gjendje të përcaktojë pyetjen e duhur, të sfidojë një supozim dhe të shpjegojë pse një mënyrë veprimi është më e mirë se një tjetër? Kjo është shumë më e vështirë të kuptohet vetëm nga një rezultat përfundimtar i paraqitur në mënyrë perfekte,” tha Herasymov.
Megjithatë, pak punëdhënës kanë gjetur tashmë një mënyrë të përsosur për të vlerësuar performancën në epokën e AI-së.
“Ende nuk kemi një model të konsoliduar për këtë. Organizatat ende po përpiqen të kuptojnë se si AI duhet të ndryshojë mënyrën e vlerësimit të performancës dhe vendimeve për promovimet,” tha Herasymov, duke shtuar se “dallimi midis asaj që dikush mund të prodhojë me AI dhe asaj që ai kupton realisht do të bëhet shumë më i rëndësishëm në këto vendime.”
Mjet apo patericë?
I pyetur nëse fakti që 35% e punonjësve do ta kishin të vështirë të punonin pa AI e shqetëson një kompani që shet akses në këtë teknologji, Herasymov nuk e hodhi poshtë shqetësimin.
“Po, mendoj se ky rezultat duhet marrë seriozisht,” tha ai.
“Shqetësimi fillon kur dikush mund të prodhojë një përgjigje me ndihmën e AI-së, por nuk është në gjendje të dallojë me besueshmëri kur përgjigjja është e gabuar, të shpjegojë pse është e përshtatshme ose të marrë një vendim të arsyeshëm kur sistemi nuk ka një përgjigje të besueshme.”
“Në atë pikë, marrëdhënia fillon të duket më pak si një përforcim i aftësive dhe më shumë si varësi,” tha Herasymov për Euronews.
