Ndryshimi i orës, që bëhet dy herë në vit në shumë vende të botës, vijon të ngrejë shqetësime për ndikimin e tij në shëndetin e njeriut. Studiuesit theksojnë se, përtej ndërprerjes së ndryshimit sezonal të orës, vendimi më i rëndësishëm është përcaktimi i sistemit që do të zbatohet gjatë gjithë vitit.
Sipas një analize të fundit mbi efektet shëndetësore të orës verore, mbajtja e orës standarde, e njohur si ora dimërore, është alternativa më e mirë për shëndetin.
Raymond Lam, profesor i psikiatrisë në Universitetin e Kolumbisë Britanike, shpjegon se eliminimi i ndryshimit të orës shmang shqetësimet afatshkurtra, por sistemi i zgjedhur për përdorim të përhershëm mund të ketë pasoja afatgjata për shëndetin publik.
Sipas ekspertëve, drita e mëngjesit luan një rol thelbësor në rregullimin e orës biologjike, cilësinë e gjumit dhe gjendjen emocionale.
Pse ora dimërore konsiderohet më e shëndetshme?
Ora standarde mundëson agime më të hershme gjatë dimrit, duke e përafruar më mirë ritmin biologjik të njeriut me ciklin natyror të ditës dhe natës.
Ekspozimi ndaj dritës së mëngjesit ndihmon në sinkronizimin e orës së brendshme të organizmit, duke përmirësuar vigjilencën, cilësinë e gjumit dhe humorin, si dhe duke reduktuar përgjumjen gjatë ditës.
Ralph Mistlberger, profesor i psikologjisë në Universitetin Simon Fraser në Kanada, thekson se ora biologjike e njeriut ka prirjen të vonohet dhe se drita e mëngjesit është veçanërisht e rëndësishme për ta mbajtur atë të sinkronizuar me ciklin 24-orësh.
Sipas tij, kalimi në orën verore të përhershme do ta zhvendoste edhe më vonë dritën e mëngjesit, pikërisht në periudhën kur ditët e dimrit janë më të errëta.
Ora verore ka përfitime, por edhe rreziqe
Mbajtja e orës verore gjatë gjithë vitit do të mundësonte më shumë dritë natyrore në orët e pasdites dhe të mbrëmjes. Kjo mund të favorizonte aktivitetet sportive, jetën sociale, udhëtimet dhe disa aktivitete ekonomike.
Megjithatë, ky sistem do të sillte agime më të vona gjatë dimrit. Si pasojë, shumë njerëz do të duhej të zgjoheshin, të udhëtonin drejt shkollës ose të shkonin në punë në errësirë.
Studiuesit paralajmërojnë se këto ndryshime mund të ndikojnë në gjumë, shëndetin mendor dhe sigurinë gjatë udhëtimeve të mëngjesit.
Alexandra Choi, zyrtare e shëndetit publik pranë Vancouver Coastal Health, nënvizon se politika e orës është njëkohësisht edhe politikë e shëndetit publik.
Ajo thekson se, nëse autoritetet zgjedhin orën verore të përhershme, duhet të marrin masa paraprake për të përballuar pasojat e mundshme, duke përfshirë sigurinë në udhëtimet e mëngjesit, fleksibilitetin e orareve të punës dhe monitorimin e gjumit, shëndetit mendor dhe dëmtimeve.
Debati për ndryshimin e orës vijon
Ndryshimi sezonal i orës u fut në përdorim gjatë Luftës së Parë Botërore me synimin për të kursyer energji dhe u rikthye në shumë vende gjatë viteve 1970.
Pavarësisht përpjekjeve të përsëritura për t’i dhënë fund kësaj praktike, shumë shtete vazhdojnë t’i zhvendosin akrepat e orës dy herë në vit.
Sipas analizës së studiuesve, përfundimi i ndryshimit sezonal mund të shmangë shqetësimet që lidhen me kalimin nga një orë në tjetrën. Megjithatë, përfitimet afatgjata për shëndetin do të varen nga zgjedhja mes orës standarde dhe asaj verore. /skyweb.al
