Pas largimit të Nicolás Maduro nga pushteti, vëmendja e Uashingtonit është përqendruar te një nga asetet më strategjike të Amerikës Latine, nafta e Venezuelës. Me rezervat më të mëdha të provuara në botë, vendi rikthehet në qendër të llogaritjeve energjetike dhe gjeopolitike të Shteteve të Bashkuara.
Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se një përfshirje direkte e SHBA-ve në sektorin energjetik venezuelian mund të gjenerojë “një sasi të jashtëzakonshme pasurie”, duke shërbyer njëkohësisht për rindërtimin ekonomik të vendit dhe për kompensimin e kompanive amerikane të dëmtuara nga shtetëzimet e dekadave të kaluara.
Venezuela zotëron rreth 17 për qind të rezervave globale të naftës, më shumë se çdo shtet tjetër në botë. Megjithatë, prodhimi ka rënë ndjeshëm gjatë dekadës së fundit për shkak të korrupsionit, keqmenaxhimit dhe mungesës së investimeve në infrastrukturë dhe teknologji.
Para zhvillimeve të fundit politike, liderja e opozitës María Corina Machado kishte prezantuar një plan për rihapjen e industrisë së naftës ndaj kapitalit privat ndërkombëtar. Programi parashikonte privatizime, ankande për asetet e kompanisë shtetërore të naftës, kontrata të mbrojtura ligjërisht dhe mbikëqyrje nga institucione financiare ndërkombëtare.
Edhe pse Machado është lënë mënjanë politikisht, vizioni i saj për shfrytëzimin e pasurisë energjetike të vendit mbetet aktual në kontekstin e ri gjeopolitik.
Rikthimi i naftës venezueliane në tregun amerikan do të sillte disa përfitime strategjike.
Nafta e rëndë e Venezuelës është e përshtatshme për rafineritë e Gjirit të Meksikës, të ndërtuara dekada më parë pikërisht për këtë lloj nafte.
Njëkohësisht, SHBA-të do të reduktonin varësinë nga importet kanadeze, të cilat janë rritur ndjeshëm vitet e fundit.
Po ashtu, një rikthim amerikan do të ushtronte presion ndaj Kinës, e cila aktualisht është blerësi kryesor i naftës venezueliane dhe ka rritur ndikimin e saj në rajon.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka qenë i drejtpërdrejtë, duke theksuar se SHBA-të nuk do të lejojnë që hemisfera perëndimore të shërbejë si bazë për rivalët e saj strategjikë.
Sipas ekspertëve, përfituesit kryesorë duhet të jenë vetë venezuelianët. Rënia e industrisë së naftës ka goditur rëndë ekonominë e vendit, duke nxitur emigracion masiv dhe varfëri ekstreme. Ringritja e eksporteve do të sillte të ardhura fiskale, stabilitet ekonomik dhe ulje të flukseve migratore, një argument që gjen mbështetje edhe në politikën amerikane.
Chevron shihet si kompania amerikane më e pozicionuar për t’u zgjeruar, falë pranisë së vazhdueshme në Venezuelë dhe njohjes së terrenit.
Ndërkohë, ExxonMobil dhe ConocoPhillips kërkojnë rreth 10 miliardë dollarë dëmshpërblim për asetet e konfiskuara në vitet 2000 dhe mbeten të rezervuara për një rikthim të shpejtë.
Edhe kompani europiane nga Spanja, Italia dhe Franca po shqyrtojnë opsione të ngjashme për rikthim në tregun venezuelian.
Rruga drejt rimëkëmbjes mbetet e gjatë. Industria ka nevojë për dhjetëra, në mos qindra miliarda dollarë investime. Kompanitë kërkojnë garanci të forta ligjore, stabilitet politik dhe shkëputje nga praktikat e së kaluarës së kompanisë shtetërore të naftës, e cila ka një reputacion problematik në siguri dhe mjedis.
Një tjetër pengesë është rikthimi i Venezuelës në tregjet ndërkombëtare të financimit pas sanksioneve të vitit 2017, me kosto huamarrjeje që pritet të jenë të larta për shkak të nivelit të lartë të riskut. /skyweb.al
