Një analizë e të dhënave europiane mbi zakonet ushqimore tregon një ndarje të fortë mes vendeve të kontinentit ku Mbretëria e Bashkuar rezulton vendi me varësinë më të lartë nga ushqimet ultra të përpunuara.
Sipas studimit të publikuar në revistën shkencore Public Health Nutrition dhe të analizuar nga The Guardian, 50.7 për qind e ushqimit që blejnë familjet britanike përbëhet nga produkte ultra të përpunuara, një nivel më i lartë se në çdo vend tjetër të Europës.
Në vendin e dytë renditet Gjermania me 46.2 për qind, e ndjekur nga Irlanda me 45.9 për qind, duke konfirmuar se vendet e Europës Veriore dhe anglosaksone janë më të ekspozuara ndaj ushqimit industrial.
Studimi, i cili përfshiu 19 vende europiane, evidenton një transformim të thellë të dietës moderne, ku ushqimi tradicional po zëvendësohet nga produkte të prodhuara në fabrika: snack të kripur, drithëra me sheqer, bukë industriale, ëmbëlsira, ushqime të gatshme dhe mish i ripërpunuar.
Sipas profesor Carlos Monteiro, një nga autorët kryesorë të studimit, këto produkte janë krijime të reja të industrisë ushqimore, të ndërtuara mbi përbërës me kosto shumë të ulët, por të dizajnuara për të krijuar varësi te konsumatori.
“Ushqimet ultra të përpunuara duken tërheqëse, por kanë vlerë ushqyese shumë të ulët. Ato janë të pasura me sheqer, kripë, yndyrë dhe aditivë kimikë, ndërsa u mungojnë fibrat, vitaminat dhe mineralet,” thekson Monteiro.
Ekspertët paralajmërojnë se lidhja mes këtyre produkteve dhe obezitetit, diabetit, sëmundjeve kardiovaskulare dhe përkeqësimit të shëndetit publik është gjithnjë e më e qartë.
Në anën tjetër të hartës, Europa Jugore paraqet një realitet krejt ndryshe. Vendet mesdhetare shënojnë nivele shumë më të ulëta të konsumit të ushqimeve ultra të përpunuara:
– Franca 14.2 për qind
– Italia 13.4 për qind
– Greqia 13.7 për qind
– Spanja 20.3 për qind
– Portugalia vetëm 10.2 për qind
Këto shifra lidhen drejtpërdrejt me ruajtjen e dietës tradicionale mesdhetare, gatimin në shtëpi dhe përdorimin e produkteve të freskëta.
Sipas studiuesve, problemi nuk është konsumimi sporadik i këtyre ushqimeve, por fakti se ato janë projektuar për të krijuar dëshirë të vazhdueshme, duke e shtyrë konsumatorin drejt mbikonsumit.
“Ne po largohemi gjithnjë e më shumë nga ushqimi që na ushqen realisht,” paralajmëron Monteiro, duke shtuar se efektet afatgjata të aditivëve, ngjyruesve dhe emulsifikuesve ende nuk njihen plotësisht nga shkenca.
Harta e konsumit në Europë konfirmon një prirje të qartë:
sa më i industrializuar modeli ushqimor, aq më i lartë rreziku shëndetësor.
Në këtë kontekst, dieta tradicionale e vendeve të Europës Jugore mbetet një nga barrierat e fundit ndaj dominimit të plotë të ushqimit industrial, në një kontinent ku ushqimi po largohet gjithnjë e më shumë nga origjina e tij natyrore.
