Rritja e tensioneve në Lindjen e Mesme po fillon të reflektohet edhe në ekonominë shqiptare, kryesisht përmes shtrenjtimit të hidrokarbureve. Paqëndrueshmëria në tregjet ndërkombëtare të energjisë po krijon një efekt zinxhir në ekonomi, duke prodhuar një situatë me fitues dhe humbës në afat të shkurtër.
Sipas ekspertit të ekonomisë Eduart Gjokutaj, në fazën e parë të kësaj krize përfitues rezulton qeveria, për shkak të rritjes së të ardhurave nga taksat dhe tarifat që lidhen me çmimet e larta.
Ai e përshkruan situatën si një “paradoks fiskal”, ku rritja e çmimeve përkthehet në më shumë të ardhura për buxhetin e shtetit përmes taksave indirekte dhe tarifave që aplikohen mbi produktet energjetike dhe mallrat e tjera.
“Situata aktuale, e krahasuar me periudha të ngjashme në të kaluarën, krijon një paradoks fiskal ekonomik. Në terma afatshkurtër, qeveria del e fituar për shkak të rritjes së mbledhjes së tatimeve dhe taksave indirekte, si dhe tarifave që lidhen me shtrenjtimin e çmimeve në ekonomi”, shprehet Gjokutaj për TVscan.
Ndërkohë, sipas tij, goditja më e fortë bie mbi sektorët që varen drejtpërdrejt nga energjia dhe transporti. Bizneset që operojnë në transportin e mallrave dhe udhëtarëve, por edhe sektorë si bujqësia dhe industria, përballen me rritje të ndjeshme të kostove të prodhimit dhe logjistikës.
Këto kosto, në shumë raste, transferohen më pas te çmimi final për konsumatorin.
Gjokutaj thekson se në fund të këtij cikli ekonomik, barra kryesore bie mbi qytetarët, të cilët përballen me një rritje të kostos së jetesës që nuk shoqërohet domosdoshmërisht me të ardhura më të larta.
“Në fund ndikon drejtpërdrejt te qytetarët, të cilët marrin mbi vete rritjen e kostos së jetesës, ndërkohë që të ardhurat e tyre nuk rriten me të njëjtin ritëm”, vlerëson ai.
Eksperti shton se në një situatë të tillë, përgjegjësia për ndërhyrje i mbetet qeverisë, e cila duhet të përdorë instrumente si subvencionet apo politika të tjera mbështetëse për të mbrojtur shtresat më vulnerabël nga vala e re e shtrenjtimit që po diktohet nga zhvillimet gjeopolitike globale.
