Pas marrëveshjes për armëpushim mes SHBA-së dhe Iranit, pritshmëritë për rihapjen e menjëhershme të një prej rrugëve më të rëndësishme detare në botë nuk janë realizuar. Në Ngushticën e Hormuzit mbizotëron paqartësi e plotë, ndërsa trafiku i anijeve mbetet thuajse i bllokuar.
Aktualisht çmimi i naftës ka nisur të rritet pas deklaratave të Iranit duke shkuar pranë 100 USD/ fuçi.
Më shumë se 24 orë pas shpalljes së armëpushimit, qarkullimi normal i anijeve nuk ka rifilluar, pavarësisht deklaratave fillestare se kalimi do të ishte i sigurt.
Të dhënat tregojnë se vetëm një numër shumë i kufizuar anijesh ka kaluar në këtë korridor jetik për energjinë globale, duke krijuar një situatë konfuzioni dhe pasigurie për kompanitë ndërkombëtare të transportit.
Në thelb të kësaj situate qëndron qëndrimi i ri i Iranit, i cili ka vendosur kushte të reja për kalimin e anijeve. Sipas autoriteteve iraniane, çdo mjet lundrues duhet të koordinojë paraprakisht me forcat ushtarake të vendit për të marrë leje kalimi, duke e vendosur praktikisht kontrollin e plotë mbi trafikun detar në këtë pikë strategjike.
Për më tepër, Irani ka sugjeruar edhe devijimin e rrugëve detare brenda ngushticës, duke argumentuar rrezikun nga mina detare të mundshme, një element që shton edhe më shumë pasigurinë për operatorët ndërkombëtarë.
Konfuzioni thellohet edhe nga deklaratat kontradiktore mes palëve. Ndërsa SHBA pretendon se marrëveshja garanton hapjen dhe sigurinë e kalimit, Irani ka lënë të kuptohet se çdo lëvizje do të varet nga kushtet e vendosura prej tij dhe nga zhvillimet në terren, përfshirë edhe konfliktet në rajon.
Situata është komplikuar edhe më tej nga ideja për vendosjen e tarifave për kalimin në ngushticë, një propozim që ka shkaktuar reagime të forta ndërkombëtare dhe është konsideruar si shkelje e parimeve të lirisë së lundrimit.
Në praktikë, pavarësisht armëpushimit, Ngushtica e Hormuzit mbetet larg funksionimit normal. Kompanitë e mëdha të transportit detar vijojnë të qëndrojnë në pritje, ndërsa rreziku dhe mungesa e qartësisë ligjore dhe operacionale e bëjnë të pasigurt rifillimin e plotë të trafikut.
Kjo situatë po mban të tensionuar tregjet globale të energjisë, duke konfirmuar se kontrolli mbi Hormuzin mbetet një nga pikat më kritike të krizës aktuale në Lindjen e Mesme. /euronews.com
