• Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
  • Kush jemi ne
  • Politika e Privatësisë
E diel, 22 Nëntor, 2026
  • Hyr
SkyWeb.al
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
SkyWeb.al
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
SkyWeb.al
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
Kreu Shëndet

Gratë në një fshat të Sardenjës jetojnë shumë gjatë. Studiuesit kërkojnë të zbulojnë arsyen

Editor Nga Editor
8 Tetor, 2026
në Shëndet
A A
Gratë në një fshat të Sardenjës jetojnë shumë gjatë. Studiuesit kërkojnë të zbulojnë arsyen
Share on FacebookShare on WhatsApp

Gratë në Bolotana, një qytezë e vogël në ishullin italian të Sardenjës, mund të presin të jetojnë deri në moshën 91 vjeç, më shumë se dy vjet mbi mesataren kombëtare italiane, sipas një studimi të ri.

Gratë në këtë fshat kanë gjithashtu tre herë më shumë gjasa të arrijnë moshën 100 vjeç krahasuar me gratë që jetojnë në pjesë të tjera të Italisë.

Studiuesit vlerësuan se 13.8% e grave në Bolotana që arrijnë moshën 70 vjeç do të jetojnë deri në 100 vjeç, krahasuar me rreth 3.5% të grave në Itali dhe 3.6% të grave në Shtetet e Bashkuara.

“Ne mendojmë se kjo është popullata femërore me jetëgjatësinë më të madhe në botë, ose shumë pranë saj”, tha S. Jay Olshansky nga Shkolla e Shëndetit Publik e Universitetit të Illinois në Çikago. Sipas krahasimeve ndërkombëtare, gratë e Bolotanës renditeshin të dytat vetëm pas grave të Hong Kongut si për jetëgjatësinë e mbetur në moshën 70 vjeç, ashtu edhe për mundësinë e mbijetesës deri në moshën 100 vjeç.

Bolotana tërhoqi fillimisht vëmendjen për shkak të përqendrimit të pazakontë të njerëzve që kishin kaluar moshën 100 vjeç. Në vitin 2024, gjashtë persona të moshës 100 vjeç ose më shumë jetonin në këtë qytezë, një përqindje afërsisht 11 herë më e lartë se ajo e Shteteve të Bashkuara, sipas vlerësimeve të studiuesve.

Studimi, i botuar në revistën Frontiers in Aging, analizoi të dhënat demografike të qytezës, e cila ka rreth 2,300 banorë, dhe zbuloi një model të favorshëm mbijetese te të moshuarit gjatë periudhës 2021–2025, veçanërisht te gratë.

Studimi dokumentoi 38 persona që arritën moshën 100 vjeç mes 3,060 njerëzve të lindur në Bolotana midis viteve 1900 dhe 1925.

Gjetjet sugjerojnë se komuniteti mund të përfaqësojë një “zonë blu” të re — rajone ku njerëzit jetojnë jashtëzakonisht gjatë dhe ku ka një përqendrim jo të zakonshëm të personave që jetojnë deri në të 90-at dhe 100-at.

Megjithëse studimi konfirmon se në Bolotana po ndodh diçka e pazakontë, ai nuk përcakton shkaqet e sakta të këtij fenomeni.

Megjithatë, autorët përmendin disa faktorë që mund të luajnë rol, duke përfshirë mënyrën e ushqyerjes, gjenetikën, aktivitetin fizik, mbështetjen familjare dhe kohezionin shoqëror.

Shumica e ushqimeve prodhohen lokalisht, përfshirë vajin e ullirit, i cili është i pasur me yndyra të shëndetshme. Familjet shpesh jetojnë pranë njëra-tjetrës dhe izolimi social është i rrallë.

“Ke një komunitet shumë të lidhur, ku njerëzit kujdesen për njëri-tjetrin”, shtoi Olshansky. “Lëvizja bëhet kryesisht duke ecur, jo duke përdorur makinën.”

Zona të tjera blu

Përcaktimi i zonave blu ka qenë një proces i debatueshëm dhe i vështirë, pasi kërkon dokumentim të gjerë dhe të saktë të të dhënave.

“Ajo që e bën Bolotanën të jashtëzakonshme është se ajo ka një arkiv historik të jashtëzakonshëm, i cili na lejon të vlerësojmë me siguri moshat në lindje dhe në vdekje”, tha Olshansky. “Regjistrat komunalë dhe ata të pagëzimeve datojnë prej shekujsh dhe na lejuan të verifikonim në mënyrë të pavarur moshat.”

Zona të tjera blu që janë identifikuar dhe konfirmuar nga studiuesit përfshijnë Okinawën në Japoni, gadishullin Nicoya në Kosta Rika dhe Ikaria në Greqi.

Një zonë e katërt blu është identifikuar gjithashtu në Sardenjë, e shtrirë në gjashtë fshatra në pjesën lindore-qendrore të ishullit, në një rajon të quajtur Ogliastra.

Etiketat: jetegjatesia
Artikulli para

Vallja e Osman Takës përfshihet në Listën Kombëtare të Trashëgimisë Kulturore Jomateriale

Artikulli pas

Ku ndodhet qyteti më i gjelbër i Evropës? Shpallen tetë finalistët

Editor

Editor

Nga Kategoria

Nga tabu në traditë, zakoni italian i fshirjes së salcës në pjatë me bukë kthehet në ritual
Shëndet

Nga tabu në traditë, zakoni italian i fshirjes së salcës në pjatë me bukë kthehet në ritual

21 Nëntor, 2026
Peshk dhe vezë në tavolinën e punës? Debatet dhe rregullat e pashkruara të drekës në zyrë
Shëndet

Peshk dhe vezë në tavolinën e punës? Debatet dhe rregullat e pashkruara të drekës në zyrë

21 Nëntor, 2026
Vetmia e gjatë rrit rrezikun e demencës, zbulon studimi i ri
Shëndet

Vetmia e gjatë rrit rrezikun e demencës, zbulon studimi i ri

21 Nëntor, 2026
ISHP apelon për vaksinim, kush rrezikohet më shumë nga gripi në këtë periudhë
Shëndet

ISHP apelon për vaksinim, kush rrezikohet më shumë nga gripi në këtë periudhë

20 Nëntor, 2026
IA rikrijon kujtimet e njerëzve me demencë, një mënyrë e re për të ruajtur historitë personale
Shëndet

IA rikrijon kujtimet e njerëzve me demencë, një mënyrë e re për të ruajtur historitë personale

20 Nëntor, 2026
Vaksina kundër HPV-së parandalon disa lloje kanceri, por vaksinimi i adoleshentëve mbetet i pabarabartë në Europë
Shëndet

Vaksina kundër HPV-së parandalon disa lloje kanceri, por vaksinimi i adoleshentëve mbetet i pabarabartë në Europë

20 Nëntor, 2026
Artikulli pas
Ku ndodhet qyteti më i gjelbër i Evropës? Shpallen tetë finalistët

Ku ndodhet qyteti më i gjelbër i Evropës? Shpallen tetë finalistët

Të Përzgjedhura

TABELA/ Sa do të ndryshojë TAKSA për apartamentet e privatizuara në ‘92
Ekonomi

Si ta regjistroni në hipotekë kontratën e shitjes së një prone për të shmangur çdo të papritur, Kadastra tregon hapat

Nga SkyWeb
14 Shtator, 2026
0

Agjencia Shtetërore e Kadastrës ka publikuar procedurën që duhet të ndjekin qytetarët për regjistrimin e kontratës së shitjes së një...

Lexo të plotë
Nafta mbi 100 dollarë, por pa panik: Si po e mbajnë SHBA dhe Kina tregun pas bllokimit të Hormuzit

Nafta mbi 100 dollarë, por pa panik: Si po e mbajnë SHBA dhe Kina tregun pas bllokimit të Hormuzit

21 Maj, 2026
Bordi i Transparencës publikon çmimet e reja të karburanteve

Bordi i Transparencës njofton çmimet e reja të karburanteve, sa do tregtohen

19 Maj, 2026
Në mes të sezonit turistik, qeveria urdhëron ndërprerjen e punimeve në zonat bregdetare dhe turistike

Në mes të sezonit turistik, qeveria urdhëron ndërprerjen e punimeve në zonat bregdetare dhe turistike

2 Gusht, 2026
SHBA godet rrjetin “Homeland Justice”, sekuestrohet faqja e lidhur me sulmet ndaj Kuvendit

SHBA godet rrjetin “Homeland Justice”, sekuestrohet faqja e lidhur me sulmet ndaj Kuvendit

20 Mars, 2026

Të Fundit

Ndryshojnë procedurat e kontrollit të udhëtarëve dhe mjeteve në Doganën e Qafë Thanës

Ndryshojnë procedurat e kontrollit të udhëtarëve dhe mjeteve në Doganën e Qafë Thanës

22 Nëntor, 2026
OKB: Dështon nisma për ndalimin ligjor të “robotëve vrasës”

OKB: Dështon nisma për ndalimin ligjor të “robotëve vrasës”

22 Nëntor, 2026
Presidenti Begaj në 120-vjetorin e Shoqatës “Tomorri”: Trashëgimia kulturore duhet t’u përcillet brezave të rinj

Presidenti Begaj në 120-vjetorin e Shoqatës “Tomorri”: Trashëgimia kulturore duhet t’u përcillet brezave të rinj

22 Nëntor, 2026
AI në matematikë, punonjësi i Anthropic pretendon se zgjidhi hipotezën 170-vjeçare

AI në matematikë, punonjësi i Anthropic pretendon se zgjidhi hipotezën 170-vjeçare

22 Nëntor, 2026
SkyWeb.al

Info

Skyweb.al është media online me profil ekonomik, e fokusuar në lajme të thelluara mbi ekonominë, financat, biznesin, turizmin dhe aviacionin civil.

Kontakt

Email: info@skyweb.al

NIPT: M51916003M

© 2026 SkyWeb.al - Zhvilluar nga eDigital.al

Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED

© 2026 SkyWeb.al - Zhvilluar nga eDigital.al

Mirësevini!

Hyni në llogarinë tuaj.

Keni harruar fjalëkalimin?

Riktheni fjalëkalimin

Ju lutem shkruani username ose email

Hyr