Vaksinimi kundër virusit HPV, i cili lidhet me zhvillimin e disa llojeve të kancerit, vijon të shënojë diferenca të mëdha mes vendeve europiane. Sipas të dhënave të Qendrës Europiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC), vajzat në vendet nordike, Spanjë dhe Portugali kanë nivelet më të larta të vaksinimit, ndërsa në disa vende të Europës Qendrore dhe Lindore mbulimi mbetet shumë i ulët, veçanërisht te djemtë.
HPV (Human Papillomavirus) është një grup virusesh të përhapura gjerësisht, disa prej të cilave transmetohen përmes kontaktit seksual. Megjithëse shumica e infeksioneve largohen vetë, disa lloje të virusit mund të qëndrojnë në organizëm dhe të shkaktojnë kancer pas shumë vitesh. HPV lidhet veçanërisht me kancerin e qafës së mitrës, por edhe me disa forma të tjera të kancerit që prekin si gratë, ashtu edhe burrat.
Vaksina kundër HPV-së është e autorizuar në Bashkimin Europian që prej vitit 2006 dhe rekomandohet për vajzat dhe djemtë përpara moshës 15 vjeç. Sipas të dhënave të ECDC-së, në Portugali 95% e vajzave kanë marrë të gjitha dozat e rekomanduara deri në këtë moshë, ndërsa në Bullgari kjo shifër është vetëm 4%.
Diferenca është e dukshme edhe te djemtë. Portugalia kryeson me 94% të vaksinimit, ndërsa Rumania regjistron vetëm 1%.
Në nivel europian, mesatarisht 64% e vajzave dhe 51% e djemve kanë përfunduar skemën e vaksinimit deri në moshën 15 vjeç, shifra dukshëm më të ulëta se objektivi i Bashkimit Europian prej 90% për vajzat.
Disa vende kanë ndërmarrë iniciativa për të rritur mbulimin me vaksinim. Suedia ka zgjeruar mundësitë për vaksinimin plotësues të grave që nuk janë vaksinuar në moshë të re, ndërsa në vitin 2025 regjistroi një nga diferencat më të vogla mes gjinive: 91% të vajzave dhe 87% të djemve të vaksinuar deri në moshën 15 vjeç.
Franca nisi në vitin 2023 një program vaksinimi në shkolla, duke rritur nivelin e vaksinimit te 12-vjeçarët nga 31% në 48% gjatë vitit të parë. Ndërkohë, Bullgaria nisi në vitin 2025 ofrimin falas të vaksinës edhe për djemtë.
Një nga pengesat kryesore për vaksinimin mbetet përhapja e dezinformimit në rrjetet sociale dhe mungesa e besimit te institucionet shëndetësore. Studimet e publikuara në revistën shkencore BMJ Public Health evidentojnë se në vende si Rumania, Bullgaria dhe Kroacia, pretendimet e pabazuara për dëmtimin e shëndetit të fëmijëve kanë ndikuar në uljen e interesit për vaksinën.
Megjithatë, një analizë e organizatës kërkimore Cochrane, që përfshiu studime klinike dhe të dhëna nga mbi 132 milionë persona, nuk gjeti prova që vaksina kundër HPV-së shkakton efektet anësore të përhapura në pretendimet e rreme.
Sipas të njëjtit vlerësim, vajzat e vaksinuara kundër HPV-së kanë rreth 80% më pak gjasa të zhvillojnë kancer të qafës së mitrës krahasuar me ato që nuk janë vaksinuar.
Ekspertët theksojnë se vaksina është më efektive kur merret përpara ekspozimit ndaj virusit, ndaj vaksinimi në moshë të hershme mbetet një nga masat më të rëndësishme për parandalimin e disa llojeve të kancerit. /skyweb.al















