Mungesa e hekurit është një nga mangësitë ushqimore më të përhapura në botë, duke prekur mbi një miliard njerëz. Megjithatë, shumë prej tyre nuk e kuptojnë se organizmi i tyre nuk po merr sasinë e nevojshme të këtij minerali thelbësor.
Hekuri, i cili gjendet në ushqime si mishi i kuq, fasulet, frutat e thata dhe produkte të tjera, luan një rol të rëndësishëm në funksionimin e organizmit. Ai ndihmon në prodhimin e hemoglobinës, proteinës që gjendet në qelizat e kuqe të gjakut dhe transporton oksigjenin në të gjithë trupin. Gjithashtu, është i nevojshëm për furnizimin me oksigjen të muskujve, prodhimin e energjisë, funksionimin e sistemit imunitar, rritjen dhe zhvillimin e trurit.
Kur organizmi nuk merr ose nuk arrin të përthithë sasinë e mjaftueshme të hekurit, mund të shfaqen simptoma si lodhja dhe vështirësitë në përqendrim. Në disa raste, mungesa e këtij minerali mund të mos japë asnjë shenjë të dukshme.
Me pakësimin gradual të rezervave të hekurit në organizëm, kjo gjendje mund të përparojë drejt anemisë nga mungesa e hekurit. Kjo e bën më të vështirë transportimin e oksigjenit përmes gjakut dhe, në rastet më të rënda, mund të shkaktojë komplikacione serioze.
“Njerëzit rrallë vdesin nga mungesa e hekurit, por kjo ka një ndikim shumë të madh në nivel global. Nëse nuk keni mjaftueshëm hekur, nuk keni mjaftueshëm energji”, tha për Euronews Hal Drakesmith, profesor i biologjisë së hekurit në Universitetin e Oksfordit.
Disa kategori të popullsisë janë më të rrezikuara nga mungesa e këtij minerali. Mes tyre janë vajzat në adoleshencë dhe gratë që kanë menstruacione të bollshme, pasi humbja e gjakut mund të ndikojë në uljen e rezervave të hekurit.
Nevoja për hekur rritet gjithashtu gjatë shtatzënisë, si për nënën, ashtu edhe për fetusin. Foshnjat dhe fëmijët kanë nevojë për sasi më të mëdha të këtij minerali për shkak të rritjes dhe zhvillimit, ndërsa vetëm ushqyerja jo gjithmonë arrin të plotësojë nevojat e organizmit.
Edhe personat e moshuar mund të përballen me mungesë hekuri, veçanërisht për shkak të gjakderdhjeve në traktin tretës apo problemeve kronike shëndetësore. Një studim i vitit 2022 evidentoi se kjo mangësi është relativisht e përhapur edhe te të moshuarit që gëzojnë një gjendje të mirë shëndetësore. Rreziku më i lartë u vu re te personat mbi 80 vjeç në Austri dhe Portugali.
Një tjetër faktor rreziku është ushqyerja me pak mish të kuq apo produkte të tjera të pasura me hekur. Gjithashtu, personat që dhurojnë gjak shpesh mund të kenë rezerva më të ulëta të këtij minerali, megjithëse zakonisht u nënshtrohen kontrolleve përpara dhurimit.
“Është jashtëzakonisht e përhapur”, theksoi profesori Drakesmith.
Pavarësisht përhapjes së madhe, mungesa e hekurit nuk diagnostikohet gjithmonë në kohë. Kjo ndodh sepse simptomat janë të përgjithshme dhe mund të lidhen edhe me probleme të tjera shëndetësore. Për më tepër, mungesa zhvillohet gradualisht, pasi organizmi nuk i humbet të gjitha rezervat e hekurit menjëherë. /skyweb.al















