Jo vetëm mjekët dhe infermierët, por edhe stomatologët, farmacistët, mamitë, veterinerët dhe arkitektët shqiptarë pritet të përfitojnë nga njohja automatike e kualifikimeve profesionale në vendet e Bashkimit Evropian, pas anëtarësimit të Shqipërisë.
Kjo parashikohet në projektligjin e ri “Për njohjen e kualifikimeve profesionale”, të përgatitur nga Ministria e Arsimit dhe të shqyrtuar nga Skyweb.al, i cili synon përafrimin e legjislacionit shqiptar me rregullat evropiane për ushtrimin e profesioneve të rregulluara.
Përveç mjekëve dhe infermierëve, pesë profesionet e tjera përfshihen në një sistem të posaçëm njohjeje, të bazuar në standardet minimale të formimit që janë harmonizuar ndërmjet shteteve anëtare të BE-së.
Sipas projektligjit, diplomat e stomatologëve shqiptarë që plotësojnë kërkesat evropiane do të mund të përfitojnë nga njohja automatike, duke shmangur krahasimin individual të përmbajtjes së studimeve në vendin pritës.
E njëjta procedurë parashikohet për farmacistët, të cilët do të mund të kërkojnë njohjen e kualifikimeve të tyre sipas sistemit të përbashkët evropian, duke respektuar kushtet për ushtrimin e profesionit në shtetin ku dëshirojnë të punojnë.
Në këtë kategori përfshihen edhe mamitë, për të cilat projektligji përcakton rrugë të ndryshme formimi që mund të përmbushin kriteret e njohjes automatike.
Një tjetër grup përfitues janë mjekët veterinerë, kualifikimet e të cilëve bëjnë pjesë në profesionet sektoriale të rregulluara nga legjislacioni evropian.
Ndërkohë, mekanizmi shtrihet edhe te arkitektët, për të cilët projektligji përcakton kushte të posaçme lidhur me kohëzgjatjen dhe përmbajtjen e formimit profesional.
Si do të funksionojë njohja e diplomave?
Sistemi mbështetet në Direktivën Evropiane 2005/36/KE, e cila parashikon njohjen automatike të kualifikimeve për disa profesione, kur diplomat përmbushin standardet e harmonizuara të formimit.
Kjo do të thotë se profesionistët me kualifikime të përfshira në sistemin evropian nuk do të duhet t’i nënshtrohen nga e para vlerësimit të hollësishëm të programeve të tyre të studimit.
Megjithatë, jo çdo diplomë shqiptare do të njihet automatikisht. Kualifikimet duhet të përmbushin kushtet përkatëse dhe të përfshihen në listat e njohjes sipas rregullave evropiane.
Projektligji parashikon edhe një mekanizëm për profesionistët që kanë përfunduar studimet përpara harmonizimit të programeve. Në raste të caktuara, njohja mund të mbështetet te të drejtat e fituara dhe përvoja profesionale, përfshirë ushtrimin e profesionit për të paktën tre vjet gjatë një periudhe pesëvjeçare.
Njohja e diplomës nuk nënkupton automatikisht punësim, pasi shtetet pritëse mund të kërkojnë edhe përmbushjen e kushteve të tjera ligjore, si njohja e gjuhës apo regjistrimi pranë organizatave profesionale.
Kur do të hyjnë në fuqi lehtësitë?
Zbatimi i plotë i mekanizmit të njohjes reciproke për diplomat shqiptare lidhet me anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Për rrjedhojë, miratimi i projektligjit nuk do të sjellë menjëherë njohjen automatike të kualifikimeve shqiptare në Itali, Gjermani apo shtetet e tjera anëtare.
Megjithatë, kuadri i ri ligjor synon të përgatisë Shqipërinë për përfshirjen në sistemin evropian, duke krijuar mundësi më të lehta për ushtrimin e profesionit jashtë vendit nga stomatologët, farmacistët, mamitë, veterinerët dhe arkitektët shqiptarë./skyweb.al
















