Kur në mure shfaqen vizatime të papritura apo biskotat zhduken nga kutia, fëmijët mund të fajësojnë qenin ose të thonë se ka qenë një fantazmë, edhe kur i kanë ende duart të mbuluara me bojëra apo fytyrën me thërrime biskotash.
Gënjeshtrat e fëmijëve janë një përvojë e zakonshme për shumicën e prindërve. Megjithatë, sipas psikologëve, kjo sjellje nuk duhet parë gjithmonë si një problem, pasi përbën një pjesë të rëndësishme të zhvillimit mendor dhe aftësive njohëse të tyre.
Psikologia klinike, Dr. Jade Redfern, shpjegon se aftësia për të gënjyer është një aftësi që fëmijët e zhvillojnë gradualisht dhe e vënë në praktikë për t’u bërë gjithnjë e më të zotë.
Sipas ekspertëve, fëmijët e vegjël mund të shfaqin forma të mashtrimit që në muajt e parë të jetës, edhe pse në këtë fazë nuk bëhet fjalë për gënjeshtra të mirëfillta. Një studim i Universitetit të Bristolit ka zbuluar se rreth një e katërta e fëmijëve duket se kuptojnë disa forma të mashtrimit që në moshën 10-muajshe.
Studiuesja që drejtoi kërkimin, profesoresha Elena Hoicka, thotë se është befasuese se sa herët fëmijët arrijnë të shfaqin sjellje të tilla. Ajo sjell si shembull rastet kur fëmijët fshihen poshtë tavolinës apo në banjë për të ngrënë ëmbëlsira ose çokollata, pa u vënë re nga prindërit.
Rreth moshës dyvjeçare, këto sjellje bëhen më të dallueshme. Fëmijët mund të shtiren sikur nuk i dëgjojnë prindërit, të mohojnë se kanë bërë diçka të ndaluar apo të gjejnë justifikime për të shmangur detyrat. Për shembull, mund të pretendojnë se kanë nevojë të shkojnë në tualet pikërisht kur u kërkohet të sistemojnë lodrat.
Në moshën trevjeçare, aftësia për të mashtruar bëhet më e sofistikuar dhe krijuese. Fëmijët fillojnë të kuptojnë më mirë gjuhën, reagimet e të tjerëve dhe mënyrën se si njerëzit mendojnë.
Një tjetër formë e kësaj sjelljeje është fshehja e një pjese të së vërtetës. Për shembull, një fëmijë mund t’u tregojë prindërve se motra apo vëllai e ka goditur, por të mos përmendë se ai vetë e kishte goditur i pari.
Psikologët e lidhin këtë proces me atë që njihet si teoria e mendjes (Theory of Mind), pra aftësia e fëmijëve për të kuptuar se njerëzit e tjerë kanë mendime, njohuri, besime dhe këndvështrime të ndryshme nga të tyret.
Kjo aftësi është një pjesë e rëndësishme e zhvillimit social dhe emocional, pasi i ndihmon fëmijët të kuptojnë më mirë njerëzit përreth tyre.
Ekspertët theksojnë se të mësuarit për të gënjyer nuk do të thotë se fëmija po zhvillon një karakter të pandershëm. Përkundrazi, është një tregues se ai po zhvillon aftësi më të ndërlikuara mendore. Sfida për prindërit mbetet t’i ndihmojnë fëmijët të kuptojnë rëndësinë e sinqeritetit dhe të krijojnë një mjedis ku mund të pranojnë gabimet pa pasur frikë nga reagimi i të rriturve. /skyweb.al
















