Imazhi duket si një copë mishi shumë e “mermerizuar”, që të kujton një biftek me shumë fijëza yndyre të shpërndara imët. Por kjo nuk është darkë. Është një skanim MRI i kofshës së një gruaje 62-vjeçare që merrte 87% të kalorive të saj vjetore nga ushqime ultra të përpunuara.
“Kjo pjesëmarrëse ushqehej kryesisht me drithëra të ftohta, çokollata ose karamele, pije të gazuara të zakonshme ose pije të ëmbla në shishe,” tha Dr. Zehra Akkaya, studiuese dhe konsulente në grupin e kërkimit për imazherinë muskuloskeletore në Universitetin e Kalifornisë, San Francisko.
Vijat e fshehura të yndyrës mes dhe brenda fibrave muskulore mund të sinjalizojnë probleme serioze shëndetësore, tha Akkaya, autorja kryesore e një studimi të ri që analizoi si ndikojnë ushqimet ultra të përpunuara në yndyrën brenda muskujve tek njerëzit në rrezik për osteoartrit të gjurit. Ushqimet ultra të përpunuara janë lidhur me shtim në peshë dhe obezitet, si dhe me zhvillimin e sëmundjeve kronike si kanceri, sëmundjet kardiovaskulare, diabeti i tipit 2 dhe depresioni. Këto ushqime mund të shkurtojnë edhe jetën.
Më shumë se 50% e kalorive të konsumuar nga të rriturit në SHBA vijnë nga ushqime ultra të përpunuara, sipas Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve. Tek fëmijët, kjo shifër arrin në 62%.
Një grua tjetër 61-vjeçare në studim kishte gjithashtu yndyrë të shpërndarë në muskujt e kofshës, por jo aq të theksuar. Rreth 29% e dietës së saj përbëhej nga ushqime ultra të përpunuara.
“Ishte veçanërisht shqetësuese sepse këta individë, të skanuar në një kohë kur nuk kishin shenja të osteoartritit të gjurit tashmë tregonin cilësi të dobësuar të muskujve,” tha Akkaya.
Lidhja mes muskujve me yndyrë dhe dhimbjes së gjurit
Qelizat yndyrore dobësojnë muskujt duke penguar rritjen dhe rigjenerimin e duhur të fibrave muskulore. Muskujt e dobët janë një faktor kyç në zhvillimin e osteoartritit të gjurit, forma më e zakonshme e sëmundjeve të kyçeve që prek rreth 375 milionë njerëz në botë. Dikur konsiderohej sëmundje e moshës së tretë, por një studim tregoi se më shumë se gjysma e rasteve të reja ndodhin tek persona nën 55 vjeç, ndoshta për shkak të rritjes globale të obezitetit.
“Muskujt e kofshës janë thelbësorë për stabilitetin e gjurit, dhe çdo dobësim i tyre rrit stresin mekanik në nyje, sidomos tek personat obezë,” tha Akkaya.
Radiologia Miriam Bredella theksoi se prania e yndyrës në muskujt e kofshës tregon një proces të përgjithshëm në trup.
“Nuk ndodh vetëm në kofshë, edhe muskujt e këmbëve, shpatullave dhe barkut do të duken njësoj,” tha ajo.
Cilësia e dobët e muskujve është një tregues i problemeve të ardhshme shëndetësore: qëndrime më të gjata në spital, rikuperim më i dobët pas operacioneve dhe më shumë komplikacione, përfshirë tek pacientët me kancer.
A janë fajtorë ushqimet ultra të përpunuara?
Studimi, i publikuar në revistën Radiology, analizoi 615 persona rreth 60 vjeç. Asnjë nuk kishte osteoartrit në fillim. Mesatarisht kishin BMI 27 (mbipeshë).
Rezultatet treguan se sa më shumë ushqime ultra të përpunuara konsumonte një person, aq më shumë yndyrë kishte në muskujt e kofshës, pavarësisht numrit të kalorive.
Megjithëse studimi nuk provon shkakësi direkte, lidhja ishte e fortë.
“Ende nuk e dimë sa kohë duhet të konsumosh këto ushqime që të ndodhë kjo,” tha Bredella. “Por dimë që nëse fillon të ushqehesh shëndetshëm dhe të ushtrohesh, cilësia e muskujve mund të përmirësohet.”
Si të ulni yndyrën dhe të forconi muskujt
Ekspertët rekomandojnë të shmangen sportet me ndikim të lartë si basketbolli apo tenisi, pasi mund të dëmtojnë gjunjët.
Ushtrimet më të mira janë ato me ndikim të ulët dhe që forcojnë: kuadricepsët, hamstrings, gluteusët, pulpat
Shembuj:
squat në mur
ushtrime step-up
ngritje këmbësh në këmbë
ushtrime për pjesën e brendshme të kofshës
ngritje në majë të këmbëve
Përdorimi i eliptikut dhe stërvitja me pesha janë gjithashtu shumë efektive.
Këshilla për dietën
Zgjidh ushqime të freskëta dhe gatuaj në shtëpi
Konsumo proteina cilësore (jo bare të përpunuara me shumë sheqer)
Lexo etiketat dhe zgjidh alternativa më pak të përpunuara
Shto më shumë drithëra të plota, perime, bishtajore dhe fruta
Zëvendëso pijet me sheqer me ujë
Kur ha jashtë, zgjidh restorante lokale në vend të fast-food
Marrë nga CNN
