Rritja e fortë e çmimeve të plehrave kimike po shton barrën financiare për fermerët dhe po krijon shqetësime për koston e prodhimit bujqësor në muajt në vijim.
Shtrenjtimi lidhet me tensionet gjeopolitike, pasojat e luftës në zinxhirët ndërkombëtarë të furnizimit, si edhe me rritjen e kostove të energjisë dhe transportit.
Një nga produktet më të prekura është ureja, ndër plehrat më të përdorura në bujqësi. Çmimi i saj ka kaluar nga 55 cent për kilogram një vit më parë, në 98.1 cent për kilogram aktualisht.
Kjo rritje e ndryshon ndjeshëm koston për fermerët. Një sasi prej 10 tonësh uree, që më parë kushtonte rreth 5,500 euro, tani kushton 9,810 euro. Diferenca është 4,310 euro më shumë për të njëjtën sasi.
Në përqindje, rritja arrin në 78.4 për qind, duke rënduar veçanërisht prodhuesit që kultivojnë sipërfaqe të mëdha ose kultura që kërkojnë përdorim të lartë plehërimi.
Fermerët shprehen të shqetësuar se ndihma shtetërore nuk mjafton për të mbuluar këtë rritje kostosh. Subvencioni prej 15 për qind vlerësohet si i kufizuar në raport me barrën reale që po përballojnë prodhuesit.
Për shkak të çmimeve të larta, një pjesë e fermerëve mund të ulin përdorimin e plehrave kimike për të kursyer. Kjo mund të ndikojë te rendimenti i kulturave bujqësore dhe te sasia e prodhimit që del në treg.
Presioni nuk ndalet vetëm te fermerët. Rritja e kostos së plehrave kimike pritet të përcillet gradualisht në gjithë zinxhirin ushqimor, nga prodhimi në fushë, te përpunimi, transporti, supermarketet dhe konsumi final.
Sipas vlerësimeve të tregut, efektet mund të bëhen më të dukshme nga vjeshta, kur prodhimi i sezonit aktual të reflektohet në çmimet e ushqimeve. Produktet bazë, përfshirë bukën dhe artikuj të tjerë të konsumit të përditshëm, mund të jenë ndër më të ndjeshmet ndaj kësaj rritjeje kostosh.
Ndërkohë, brenda ditëve të ardhshme pritet të hapet procesi i subvencionimit të blerjeve të plehrave kimike përmes platformës myAADE.
Masa parashikon mbështetje për rreth 250 mijë përfitues dhe mbulon blerjet e kryera nga 15 marsi deri më 31 gusht. Ndihma do të jetë sa 15 për qind e vlerës së faturave të blerjes.
Kushti kryesor është që fermerët të jenë të regjistruar në Regjistrin e Fermerëve dhe Fermave Bujqësore. Kostoja totale e masës llogaritet në 41 milionë euro.
Pagesat do të kryhen në tri faza. E para pritet në mesin e qershorit dhe do të përfshijë faturat nga 15 marsi deri më 30 prill. E dyta është planifikuar për mesin e korrikut dhe do të mbulojë faturat e majit dhe qershorit. Pagesa e fundit do të bëhet në mesin e shtatorit për faturat e periudhës korrik dhe gusht. /skyweb.al
