Qeveria ka dërguar shpallur për konsultim një projektligj të ri që ndryshon ligjin ekzistues “Për mbrojtjen e biodiversitetit”. Sipas relacionit që shoqëron draftin, qëllimi është forcimi i mbrojtjes së habitateve natyrore, llojeve të egra, shpendëve dhe elementeve të peizazhit që kanë rëndësi për ruajtjen e natyrës.
Projektligji synon përafrimin e legjislacionit shqiptar me rregullat e Bashkimit Europian për habitatet natyrore dhe shpendët e egër. Në relacion thuhet se ndryshimet lidhen me Direktivat e BE-së për ruajtjen e habitateve, florës, faunës dhe shpendëve të egër, si edhe me rregullat për përdorimin e burimeve gjenetike.
Një nga ndryshimet kryesore është futja në ligj e konceptit të “lidhshmërisë ekologjike të habitateve”. Me këtë nënkuptohen elemente natyrore që lidhin zona të ndryshme dhe që ndihmojnë lëvizjen, shumimin dhe ruajtjen e llojeve të egra.
Në projektligj përmenden rrjedhat ujore me brigjet e tyre, pellgjet, pyjet e vegjël dhe veçori të tjera të peizazhit që shërbejnë si korridore natyrore për florën dhe faunën. Institucionet qendrore dhe vendore do të duhet t’i marrin këto elemente në konsideratë gjatë planifikimit të territorit dhe politikave të zhvillimit.
Me fjalë të thjeshta, ligji nuk synon të mbrojë vetëm një zonë të veçantë natyrore, por edhe lidhjet mes tyre. Kjo është e rëndësishme sepse shumë lloje të egra nuk mbijetojnë vetëm brenda një zone të izoluar, por kanë nevojë për korridore natyrore për t’u zhvendosur, ushqyer apo riprodhuar.
Projektligji parashikon gjithashtu që Ministria e Mjedisit të monitorojë gjendjen e habitateve natyrore dhe të llojeve me interes për Bashkimin Europian. Ministria do të duhet të hartojë një raport çdo gjashtë vjet për gjendjen e tyre, masat e marra dhe ndikimin e këtyre masave. Ky raport duhet të publikohet në faqen zyrtare të ministrisë.
Një tjetër pikë e rëndësishme është mbikëqyrja e dëmtimit aksidental të kafshëve të mbrojtura. Projektligji parashikon ngritjen e një sistemi për monitorimin e rasteve kur lloje të mbrojtura kapen ose vriten në mënyrë incidentale. Mbi bazën e këtyre të dhënave, institucionet duhet të marrin masa të mëtejshme për të shmangur dëmtime të rëndësishme mbi këto lloje.
Nisma rregullon edhe rastet kur në natyrë rikthehen lloje vendase ose futen lloje jo vendase. Për riintroduktimin e llojeve vendase kërkohet vlerësim shkencor dhe konsultim publik. Ndërsa për futjen e llojeve jo vendase, ministria duhet të vlerësojë nëse ato mund të dëmtojnë florën dhe faunën vendase.
Projektligji prek edhe përdorimin e burimeve gjenetike dhe njohurive tradicionale që lidhen me to. Kjo ka të bëjë me rastet kur burime natyrore përdoren për kërkim, zhvillim, bujqësi, farmaceutikë apo fusha të tjera. Sipas projektligjit, përdorimi i tyre duhet të bëhet me rregulla të qarta dhe me ndarje të drejtë të përfitimeve.
Në ligj shtohen edhe masa administrative për dëmtimin e elementeve të peizazhit që kanë rëndësi për florën dhe faunën e egër. Dëmtimi, shkatërrimi ose ndryshimi i këtyre elementeve do të konsiderohet shkelje në rastet kur sjell fragmentim ose humbje të funksionit ekologjik.
Sipas qeverisë, projektligji synon të krijojë një kuadër më të plotë për mbrojtjen e biodiversitetit dhe zonave natyrore. Megjithatë, relacioni thekson se nisma nuk do të ketë kosto shtesë për buxhetin e shtetit, pasi zbatimi i saj do të mbulohet brenda fondeve ekzistuese të Ministrisë së Mjedisit. /skyweb.al
