Bashkimi Europian po përgatit një taksë të re për importet me vlerë të ulët, në përpjekje për të frenuar fluksin e produkteve ultra të lira nga platforma si Shein, Temu, AliExpress dhe të ngjashme.
Vendimi vjen në një kohë kur autoritetet dhe organizatat e konsumatorëve kanë ngritur alarmin për rreziqet që fshihen pas çmimeve shumë të ulëta të modës së shpejtë.
Sipas të dhënave të cituara në raportime ndërkombëtare, në BE hyjnë çdo ditë mbi 5.8 milionë pako të tregtisë online me vlerë të ulët.
Në të njëjtën kohë, europianët blejnë rreth 4.5 milionë tonë tekstile të modës së shpejtë çdo vit, ndërsa platformat si Shein, Temu dhe AliExpress tërheqin mbi 400 milionë blerës në muaj.
Problemi nuk lidhet vetëm me konkurrencën ndaj tregtarëve vendas, por edhe me sigurinë e produkteve.
Mbi 90% e këtyre veshjeve prodhohen nga materiale sintetike të lira, si poliesteri, elastani dhe najloni, të cilat në thelb janë plastikë e butë dhe me kalimin e kohës kthehen në mikroplastikë.
Deri tani, shumë prej këtyre produkteve dërgoheshin direkt nga fabrikat jashtë Europës te konsumatorët, duke shmangur kontrollet e rrepta për kimikatet e ndaluara dhe standardet e sigurisë.
Direktiva e re doganore e BE-së pritet të kërkojë të dhëna elektronike gjurmimi për çdo pako që hyn në territorin europian, në mënyrë që autoritetet kufitare të kontrollojnë më mirë dërgesat.
Sipas ekspertëve të organizatës europiane të konsumatorëve BEUC, niveli i mospërputhjes me standardet në produktet e modës ultra të shpejtë është shumë i lartë, duke shkuar në 70-80%.
Alarmet për tekstilet dhe produktet e modës janë shtuar ndjeshëm në sistemin europian të njoftimeve të shpejta.
Mbi 72% e këtyre alarmeve lidhen drejtpërdrejt me rreziqe për shëndetin e njeriut, përfshirë reaksione alergjike të rënda, djegie kimike nga formaldehidi i tepërt dhe dëmtime të mundshme nga metalet e rënda.
Një raport laboratorik i Greenpeace për vitin 2025 gjeti se 32% e produkteve të testuara nga Shein tejkalonin kufijtë e lejuar nga rregullat europiane REACH për kimikatet.
Në disa veshje janë gjetur ftalate deri në 200 herë mbi limitin e BE-së, ndërsa në disa xhaketa janë zbuluar PFAS, të njohura si “kimikate të përjetshme”, në nivele mijëra herë mbi kufijtë e lejuar.
Hetimet kanë zbuluar gjithashtu praninë e plumbit dhe kadmiumit në këpucë dhe bizhuteri, formaldehid në kostume për fëmijë dhe substanca të tjera të lidhura me rreziqe për fertilitetin, zhvillimin e fëmijëve, sistemin imunitar dhe disa lloje kanceri.
Rreziku rritet pasi nxehtësia e trupit dhe djersa mund të ndihmojnë kalimin e këtyre substancave nga rrobat në lëkurë.
Fëmijët janë edhe më të ekspozuar, pasi shpesh i fusin rrobat apo lodrat në gojë, ndërsa lëkura e dëmtuar dhe përdorimi i gjatë i veshjeve mund të shtojnë përthithjen e kimikateve.
Testet e organizatave të konsumatorëve nuk janë kufizuar vetëm te veshjet. Në një testim të 45 lodrave të blera nga Shein, vetëm një rezultoi plotësisht në përputhje me standardet, ndërsa rreth 60% paraqisnin rrezik real sigurie.
Për BE-në, taksa e re dhe kontrollet më të forta nuk janë vetëm çështje doganore, por edhe mbrojtje e konsumatorëve, shëndetit publik dhe mjedisit.
Mesazhi është i qartë: pas bluzave, këpucëve dhe aksesorëve me çmime shumë të ulëta mund të fshihet një kosto shumë më e lartë për shëndetin dhe ambientin./Euronews.com
