Projekti shumëmiliardë euro i Tunelit Bazë të Brennerit është një nga kantieret më të mëdha të ndërtimit në Evropë. Thellë në zemër të një lugine malore në Tirol, makineritë gjigante të shpimit të tuneleve po gërryejnë Alpet austriake, shkruan Euronews.com.
Këtu po ndërtohet tuneli hekurudhor më i gjatë në botë dhe i gjithë materiali shkëmbor i nxjerrë duhet të depozitohet diku.
Inxhinierët, gjeologët dhe planifikuesit e peizazhit u përballën me këtë sfidë mjedisore gjatë projektimit të luginës “së re” Padaster. Puna nisi rreth 10 vjet më parë. Sot lugina është një shkretëtirë me gurë. Megjithatë, pas 10 vitesh, këtu pritet të shtrihet sërish një peizazh i gjelbëruar alpin.
Ai do të duket disi ndryshe nga më parë: dikur lugina kishte një prerje të ngushtë në formë V-je, me shpate të pjerrëta, ndërsa tani është më e gjerë dhe ka një formë të butë U-je.
Megjithatë, kompania që po ndërton Tunelin Bazë të Brennerit premton ta bëjë atë një shembull model të rikthimit të natyrës (renaturimit), jo vetëm në Evropë, por edhe në mbarë botën.
“Përpjekja është gjigante”: depozitimi më i madh i materialeve të gërmuara në Evropë
Për të kuptuar masën e jashtëzakonshme të materialit që duhet të transportohet dhe depozitohet, mjafton të imagjinoni Piramidën e Madhe të Gizës, e cila me afro 147 metra është piramida më e lartë në botë.
Tani imagjinoni tre piramida të tilla të kaluara në një mulli gjigant guri. Kjo është afërsisht sasia e mbetjeve shkëmbore që punëtorët në kantierin e Brennerit duhet të depozitojnë në mënyrë miqësore me mjedisin.
Sebastian Reimann, menaxher projekti dhe përgjegjës, ndër të tjera, për seksionin e ndërtimit H53, segmentin Pfons/Brenner, i tha Euronews Earth: “Kemi një kantier gjigant me një volum prej 7.7 milionë metrash kub materialesh të gërmuara që duhet të depozitohen.”
Kjo është depoja më e madhe e materialeve të gërmuara në Bashkimin Evropian.
“Kishte disa muaj kur katër makineri shpimi punonin njëkohësisht nën tokë,” kujton Reimann. “Çdo muaj silleshin nga nëntoka më shumë se 250 mijë metra kub material dhe depozitoheshin këtu. Përpjekja është gjigante, si nga ana logjistike ashtu edhe për fuqinë punëtore, por është vërtet kënaqësi të jesh pjesë e këtij projekti.”
Një rrip transportues 30 kilometra i gjatë shmang trafikun e kamionëve
Por, a e ndajnë këtë entuziazëm banorët vendas dhe mjedisi përreth?
Makineritë e shpimit punojnë pa ndërprerje, 24 orë në ditë, duke përtypur malin dhe duke nxjerrë ton pas toni shkëmb nga Alpet me dhëmbët e çeliktë të kokave të tyre gjigante prerëse.
Miliona metra kub shkëmb të copëtuar duhet më pas të transportohen nga zemra e malit drejt Luginës Padaster.
Menaxheri i projektit, Reimann, buzëqesh dhe tregon me kënaqësi një tub gjigant që shkëlqen në diell dhe shtrihet përgjatë gjithë luginës.
Ai është vetëm pjesa fundore e një sistemi gjigant rripash transportues, që dëshmon se një depo e tillë mund të funksionojë pothuajse pa pasur nevojë për kamionë të rëndë. “Këtu në seksionin H53 kemi instaluar këtë sistem gjigant rripi transportues,” shpjegon Reimann.
Gjatësia e tij ndryshon sipas përparimit të punimeve nën tokë: herë zgjatet me disa kilometra, herë shkurtohet. “Në gjatësinë maksimale, rripi transportues arrinte 30 kilometra.”
Për këtë arsye u ndërtua edhe një tunel i veçantë hyrës, që krijon një lidhje të drejtpërdrejtë midis luginës ku depozitohet materiali dhe kantierit të ndërtimit thellë brenda malit.
Ekipet e ndërtimit zbresin përmes një rampi hyrës prej 4 kilometrash drejt kantierit nëntokësor të Tunelit Bazë të Brennerit. Ai zbret disa qindra metra në thellësi.
Ndërkohë, copëzat e shkëmbit të nxjerra nga thellësia lëvizin në drejtim të kundërt: ato transportohen me rripa transportues që ngjiten përpjetë deri në Luginën Padaster.
Fundi i luginës është ngritur me gati 80 metra
Pasi makineritë të kenë përfunduar shpimin dhe tuneli të jetë hapur plotësisht, ato do të ndalen, rripat transportues do të çmontohen dhe mbi fundin e “luginës së re” do të shtrohet një shtresë e trashë dheu.
Më pas do të mbillen pemë dhe shkurre.
Lumit Padasterbach do t’i lejohet të rikthehet në shtratin e tij të ri. Parashikohet krijimi i një kombinimi pyjesh malore, kullotash dhe zonash ekologjike kompensuese.
Punimet për rikthimin e natyrës pritet të fillojnë që vitin e ardhshëm. “Jo vetëm që kemi hapur një tunel gjigant, por kemi krijuar edhe një luginë të re,” thotë Ambrosi.
Reimann shton: “E kemi ngritur fundin e luginës së vjetër me 70 deri në pothuajse 80 metra.”
Prandaj, fundi aktual i luginës është shumë më i lartë se më parë. “Por ajo mbetet një luginë,” thotë Reimann. “Thjesht do të jetë një luginë ndryshe.”
Shpëtimi i një livadhi me orkide në lulëzim
Por, a mund të rikthehet vërtet gjithçka ashtu siç ishte më parë në këto habitate të ndjeshme alpine?
Politikanët e Tirolit kanë kërkuar zbatimin e standardeve shumë të rrepta mjedisore për këtë projekt, jo vetëm në Luginën Padaster, por edhe në pjesët e tjera të projektit hekurudhor ndërkufitar që lidh Austrinë me Italinë, si dhe Evropën Veriore me atë Jugore.
Për projektin u krye një vlerësim shumë i gjerë dhe i gjatë i ndikimit në mjedis, gjë që tashmë është bërë standard për projekte të kësaj përmase në Bashkimin Evropian.
Në total duhet të respektohen rreth 350 kushte për mbrojtjen e natyrës.
Disa nga këto masa u zbatuan përpara dhe gjatë ndërtimit.
Para se të fillonte puna, u krye një studim i detajuar i tokës, vegjetacionit, rrjedhave ujore, pyjeve, kafshëve të egra, florës dhe faunës, për të siguruar që ndikimi në mjedis të ishte sa më i vogël.
