Përdorimi gjithnjë e më i madh i inteligjencës artificiale (IA) për detyrat shkollore mund të dobësojë aftësinë e nxënësve për të menduar në mënyrë kritike dhe për të zhvilluar idetë e tyre, sipas një studimi të publikuar nga organizata amerikane ”Common Sense Media”.
Studimi tregon se një pjesë e konsiderueshme e nxënësve po mbështeten te chatbotët për të marrë përgjigje për detyrat, duke reduktuar përpjekjet për të analizuar dhe zgjidhur vetë problemet.
Rreth 40% e nxënësve të anketuar thanë se dyshojnë se përdorimi i IA-së nuk po i ndihmon të mësojnë, ndërsa pranuan se mbështetja te chatbotët i bën të gjenerojnë më pak ide vetjake.
Nga rreth 1 000 pjesëmarrës që përdorin IA, rreth gjashtë në 10 thanë se e përdorin teknologjinë për të marrë përgjigje për detyrat e shkollës.
Një e katërta nuk e riformulon fare përgjigjen e marrë nga chatbot-i, ndërsa 31% e ndryshojnë formulimin kryesisht për ta bërë atë të duket sikur është shkruar prej tyre.
Sipas studimit, edhe përpjekjet e shkollave për të bllokuar platformat e IA-së nuk duket se e zgjidhin problemin.
Gjashtë në 10 nxënës thanë se, kur shërbimet e IA-së bllokohen në shkollë, përdorin pajisjet e tyre personale për të hyrë te chatbotët dhe për të marrë ndihmë me detyrat.
Një tjetër shqetësim lidhet me mungesën e udhëzimeve për përdorimin e përgjegjshëm të teknologjisë.
Gati tre të katërtat e nxënësve të anketuar thanë se nuk kanë marrë këshilla se si ta përdorin IA-në në mënyrë të sigurt dhe të përgjegjshme.
“Nxënësit e kuptojnë se IA kërcënon procesin e të nxënit, por realiteti është se ajo është shumë joshëse dhe e përshtatshme për t’u përdorur”, deklaroi Jim Steyer, drejtues i ”Common Sense Media”, duke bërë thirrje që të rriturit t’u mësojnë fëmijëve aftësitë e nevojshme për përdorimin me përgjegjësi të teknologjisë.
Shqetësimet për ndikimin e IA-së në aftësitë njohëse nuk kufizohen vetëm te nxënësit. Studime të mëparshme kanë sugjeruar se edhe të rriturit, përfshirë profesionistë në fusha që kërkojnë punë intelektuale, mund të priren t’ia delegojnë inteligjencës artificiale një pjesë të procesit të tyre të të menduarit.
Në vitin 2025, Microsoft identifikoi shenja të reduktimit të përpjekjeve njohëse dhe të mendimit kritik në një sondazh me më shumë se 300 punonjës të profesioneve që kërkojnë punë intelektuale.
Gjetjet e studimit të ri vijnë në një kohë kur një tjetër sondazh ka evidentuar rritjen e shqetësimit të të rinjve për zhvillimin e inteligjencës artificiale.
Vetëm 10% e personave nën 30 vjeç thanë se ndihen të emocionuar për këtë teknologji, ndërsa shumica u shprehën më shumë të shqetësuar sesa të emocionuar.
Sipas ”Pew Research Center”, 52% e njerëzve në të gjitha grupmoshat shprehen të shqetësuar se inteligjenca artificiale mund të çojë në papunësi masive.
