Studiuesit përdorën inteligjencën artificiale dhe të dhëna gjenetike nga më shumë se 43,000 njerëz për të identifikuar modele biologjike që mund të ndryshojnë mënyrën se si diagnostikohet dhe trajtohet një prej çrregullimeve neurologjike më të zakonshme në botë.
Për dekada me radhë, migrena është diagnostikuar kryesisht në mënyrën tradicionale: mjekët i pyesin pacientët se si ndihen dhimbjet e tyre të kokës. Nuk ekziston asnjë analizë gjaku, skaner apo biomarker tjetër i përcaktuar që mund ta identifikojë në mënyrë përfundimtare çrregullimin. Në vend të kësaj, mjekët mbështeten në një grup tipik simptomash — dhimbje të forta koke, shpesh të shoqëruara me të përziera dhe ndjeshmëri ndaj dritës ose zhurmës.
Por kërkimet e reja sugjerojnë se migrena mund të lërë një gjurmë biologjike shumë më të gjerë nga sa tregojnë simptomat.
Studiuesit në Norvegji kanë përdorur mësimin makinerik për të identifikuar njerëzit me migrenë bazuar në të dhëna që nuk përfshinin simptomat e dhimbjes së kokës — dhe më pas përdorën inteligjencën artificiale për të zbuluar grupe të ndryshme pacientësh me migrenë.
Gjetjet, të publikuara në revistën Neurology, ngrenë mundësinë që migrena të mos jetë një çrregullim i vetëm, por një “çrregullim në formë spektri që mund të identifikohet dhe të klasifikohet duke përdorur të dhëna të gjera klinike dhe biologjike — dhe jo vetëm përmes simptomave specifike të dhimbjes së kokës”, shkruan studiuesit.
“Ka shumë mospërputhje në diagnostikimin e migrenës. Duket se inteligjenca artificiale mund të na ndihmojë të vendosim diagnozën e saktë”, tha Anker Stubberud, mjek dhe studiues i dhimbjeve të kokës në Universitetin Norvegjez të Shkencës dhe Teknologjisë (NTNU).
Kjo mund të ketë rëndësi edhe për trajtimin. Nëse forma të ndryshme të migrenës kanë shenja biologjike të ndryshme, mjekët një ditë mund të jenë në gjendje të parashikojnë se cilët pacientë do t’u përgjigjen terapive të caktuara, “në mënyrë që njerëzit të marrin trajtimin më të mirë të mundshëm”, tha Stubberud. Kjo do të reduktonte nevojën për të provuar trajtime të ndryshme në mënyrë empirike.
Studiuesit analizuan të dhënat nga Trøndelag Health Study, një studim i madh norvegjez i popullsisë, të dhënat klinike të të cilit u mblodhën gjatë viteve 1990 dhe 2000. Analiza diagnostikuese përfshiu 43,197 njerëz, prej të cilëve rreth 9,000 u klasifikuan se kishin migrenë.
Studiuesit i dhanë modelit të inteligjencës artificiale dhjetëra të dhëna mbi shëndetin dhe jetën e njerëzve — përfshirë karakteristikat demografike, shëndetin mendor, sëmundjet kardiovaskulare dhe muskuloskeletore, gjumin, aktivitetin fizik, përdorimin e medikamenteve dhe faktorë të tjerë — së bashku me informacionin gjenetik.
Më e rëndësishmja, modeli nuk mori të dhëna për karakteristikat e vetë dhimbjes së kokës.
Megjithatë, modeli me performancën më të mirë arriti një sipërfaqe nën kurbë (AUC) prej 0.80 në grupin e testimit, një tregues që nënkupton një aftësi relativisht të mirë për të dalluar njerëzit me migrenë nga personat pa dhimbje koke. Shtimi i informacionit gjenetik solli vetëm një përmirësim të vogël krahasuar me përdorimin e informacionit klinik vetëm.
“Fakti që inteligjenca artificiale mund ta identifikonte migrenën me një saktësi kaq të madhe pa ditur asgjë për dhimbjen e kokës sugjeron se kjo gjendje lë gjurmë që shtrihen shumë përtej vetë episodeve të migrenës”, tha Stubberud.
Ky rezultat është i rëndësishëm për atë që na tregon rreth biologjisë së migrenës.
Sipas analizës së studiuesve mbi faktorët që ndikonin më shumë në parashikimet e modelit, mosha ishte parashikuesi më i rëndësishëm, e ndjekur nga faktorë të tillë si dhimbja e qafës, menstruacionet dhe të përzierat.
