Organizatat e shoqërisë civile në Shqipëri kanë reaguar kundër disa dispozitave të draft-Kodit të ri Penal, duke paralajmëruar se ato përbëjnë një rrezik serioz për lirinë e medias, të shprehjes dhe transparencën publike në vend.
Në një deklaratë të përbashkët, organizatat theksojnë se nenet 865 (Shpifja), 863 (Fyerja) dhe 536 (Ndikimi në pavarësinë e gjykatës) përmbajnë formulime të paqarta, të rrezikshme dhe të hapura për interpretim arbitrar, që mund të përdoren për të ndëshkuar gazetarë, aktivistë dhe rojtarë publik.
Sipas tyre, neni 865, i cili mban shpifjen si kundërvajtje penale, jo vetëm që shkel standardet ndërkombëtare, por i ekspozon gazetarët ndaj ndjekjeve penale edhe kur veprojnë me mirëbesim.
Rritja e ndjeshme e gjobave dhe heqja e kriterit të dijenisë mbi të pavërtetën e informacionit krijon pasiguri ligjore dhe ndikon drejtpërdrejt në vetëcensurë dhe frenim të raportimit kritik.
Edhe neni 863, që trajton fyerjen, kritikohet për formulim të paqartë dhe përfshirje të termave subjektivë si “shqetësim për opinionin publik” dhe “zakonet e mira”, pa përkufizime ligjore.
Propozimi për burgim deri në dy muaj për fyerje të rëndë konsiderohet joproporcional dhe në kundërshtim me praktikat e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
Ndërkohë, neni 536, i cili ndalon komentet mbi çështje gjyqësore, konsiderohet veçanërisht shqetësues, pasi mund të pengojë seriozisht raportimin investigativ mbi drejtësinë dhe figurat publike.
Dënimi i parashikuar deri në tre vite burg, sipas organizatave, synon të frikësojë median dhe zërat kritikë ndaj sistemit gjyqësor.
Organizatat firmëtare , Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë (AGSH), BIRN Albania dhe SCiDEV – i bëjnë thirrje Ministrisë së Drejtësisë dhe Këshillit të Ministrave të rishikojnë thelbësisht këto nene në përputhje me standardet e Këshillit të Evropës dhe Udhërrëfyesin për Shtetin e së Drejtës.
Ato kërkojnë dekriminalizimin e shpifjes dhe fyerjes, si dhe mbrojtjen e gazetarëve, sinjalizuesve dhe aktivistëve nga ndëshkimi penal për rolin e tyre legjitim në informimin dhe mbikëqyrjen publike.
Deklarata përmbyllet me një apel për konsultime kuptimplota dhe angazhim të vërtetë në mbrojtje të fjalës së lirë, duke theksuar se kjo është thelbësore për demokracinë dhe rrugën integruese të Shqipërisë drejt Bashkimit Evropian./skyweb.al
