Qeveria ka ndryshuar rregullat për mënyrën se si lidhen kontratat për blerjen e pajisjeve dhe materialeve ushtarake, duke përjashtuar këto procedura nga ligji i zakonshëm për prokurimet publike. Vendimi i ri i Këshillit të Ministrave, i botuar në Fletoren Zyrtare, i hap rrugën tenderëve sekretë për blerje që lidhen me mbrojtjen dhe sigurinë kombëtare, si armë, municione, uniforma, dronë apo sisteme teknologjike ushtarake.
Sipas dokumentit, ndryshimet e miratuara synojnë të rrisin efikasitetin dhe fleksibilitetin e shtetit në kontratat që lidhen me sektorin e mbrojtjes. Në fokus janë pajisjet e projektuara posaçërisht për qëllime ushtarake, armët, municionet dhe materialet luftarake, por për herë të parë përfshihen edhe shërbimet, teknologjitë dhe softëare-t e lidhura me to. Të gjitha këto kontrata do të përjashtohen nga procedurat klasike të tenderimit publik dhe do të ndjekin rregulla të veçanta për fushën e mbrojtjes, të përcaktuara në ligjin nr. 36/2020 “Për prokurimet në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë”.
Një risi tjetër e rëndësishme është përfshirja e sipërmarrjeve publike ku shteti zotëron mbi 50% të aksioneve në industrinë e mbrojtjes, të cilat tashmë mund të veprojnë si autoritete kontraktore. Këto kompani do të kenë të drejtë të realizojnë blerje për nevojat e tyre operative, për sa kohë që këto janë në funksion të zhvillimit të industrisë ushtarake shqiptare. Vendimi vjen menjëherë pas krijimit të kompanisë shtetërore “KAYO”, që ka në fokus prodhimin dhe përpunimin e armëve.
Autoritet kontraktor mund të jetë ministri i Mbrojtjes, një person i autorizuar prej tij, ose administratori i shoqërisë publike që vepron në këtë rol. Grupi i punës për përgatitjen e projekteve dhe kontratave ngrihet me urdhër të autoritetit kontraktor dhe përbëhet nga të paktën tre persona, përfshirë një ekspert të fushës përkatëse. Në rastin e Ministrisë së Mbrojtjes, mund të angazhohen edhe specialistë nga strukturat e Forcave të Armatosura.
Në rastet kur kontratat realizohen nga një sipërmarrje publike, administratori i kompanisë duhet ta paraqesë marrëveshjen për miratim në Asamblenë e Përgjithshme, së bashku me një relacion shpjegues për procesin e prokurimit dhe arsyet e ndjekjes së procedurës së mbyllur.
Vendimi konsiderohet pjesë e strategjisë për modernizimin e kapaciteteve mbrojtëse të vendit dhe zhvillimin e industrisë ushtarake shqiptare, por në të njëjtën kohë ngre pikëpyetje për nivelin e transparencës që do të shoqërojë këto tendera sekretë, të cilët përfshijnë shuma të mëdha dhe kontrata me rëndësi strategjike për sigurinë kombëtare. /skyweb.al
