Eksportet e naftës nga rajoni i Gjirit, pa përfshirë Iranin, janë rikthyer në nivelet e para luftës, pavarësisht sulmeve ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit. Rimëkëmbja është mundësuar nga ndryshimi i rrugëve të transportit dhe përdorimi më i madh i tubacioneve që anashkalojnë ngushticën.
Sipas kompanisë së gjurmimit detar Kpler, nga 1 deri më 28 shtator rajoni eksportoi të paktën 16,5 milionë fuçi naftë bruto dhe kondensat në ditë. Kjo shifër përputhet me mesataren para luftës, duke përjashtuar Iranin, dhe është 10,5 milionë fuçi në ditë më e lartë se mesatarja e marsit.
Ndryshimi kryesor është mënyra e eksportimit: 40% e dërgesave tashmë shmangin Hormuzin, kundrejt 17% përpara konfliktit. Tubacionet në Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe janë kthyer në alternativa kyçe, ndërsa një pjesë e madhe e naftës që kalon përmes ngushticës transferohet mes cisternave në det të hapur.
Megjithatë, rikthimi i eksporteve nuk është shoqëruar me kthimin e çmimeve në nivelet e mëparshme. Sipas Euronews dhe AFP, mëngjesin e së hënës nafta Brent për dorëzim në dhjetor tregtohej me 102,25 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane WTI me 90,50 dollarë. Përpara luftës, Brent kushtonte rreth 72 dollarë.
Arabia Saudite ka përfituar nga rihapja e tubacionit Lindje–Perëndim, që lidh fushat e naftës me terminalin Yanbu në Detin e Kuq. Sipas analistes së Kpler, Amena Bakr, ai u mbyll më 11 shtator pas sulmeve të nisura nga Iraku dhe rifilloi punën më 22 shtator. Emiratet përdorin tubacionin drejt Fujairahut, jashtë Ngushticës së Hormuzit.
Situata mbetet larg normalitetit. Irani vijon të pretendojë kontrollin e ngushticës, ndërsa anijet që kalojnë pa autorizimin e tij rrezikojnë sulme. Paralelisht, bllokada amerikane ndaj porteve iraniane kufizon një pjesë të madhe të eksporteve të vetë Iranit.
Ndërkohë, shtatë vendet kryesore të OPEC+ vendosën të dielën të mbajnë të pandryshuara objektivat e prodhimit për nëntorin. Sipas raportit të shtatorit të OPEC-ut, ato prodhuan rreth 25 milionë fuçi në ditë gjatë gushtit, 630 mijë më shumë se në korrik. /Euronews.com
