Polonia vazhdon të mbetet dukshëm pas vendeve të Evropës Perëndimore sa i përket jetëgjatësisë dhe numrit të viteve që njerëzit jetojnë në gjendje të mirë shëndetësore. Sipas Robert Mordakës, specialist i shëndetit publik, parandalimi dhe zakonet e përditshme janë thelbësore.
“Ne mbetemi pas jo vetëm për sa i përket jetëgjatësisë mesatare, por edhe për sa i përket numrit të viteve që kalojmë në gjendje të mirë shëndetësore. Dhe ky është një tregues që duhet përmirësuar patjetër”, tha Mordaka për Euronews gjatë Forumit Ekonomik në Karpacz.
Ai theksoi se rreth 60% e vdekjeve shkaktohen nga dy grupe kryesore sëmundjesh: sëmundjet kardiovaskulare dhe kanceret. Në të dyja rastet, parandalimi dhe ndërhyrja e hershme ndaj faktorëve të rrezikut mund të luajnë një rol kyç.
Sipas mjekut, problemi nuk lidhet vetëm me zgjedhjet individuale të polakëve. Edhe mënyra se si funksionon sistemi shëndetësor është shumë e rëndësishme. Polonia është ndër vendet e BE-së që i kushtojnë përqindjen më të vogël të shpenzimeve shëndetësore kujdesit parandalues.
“Mesatarja e BE-së është rreth 6% e buxheteve shëndetësore, ndërsa në Poloni është pak më pak se 2%. Dhe pa financim është e pamundur të ndryshohet kjo prirje”, tha Mordaka.
Në të njëjtën kohë, shumë prej faktorëve që ndikojnë në gjatësinë dhe cilësinë e jetës varen nga vetë pacientët. Mordaka i kushton vëmendje të veçantë të ashtuquajturave “Life’s Essential 8” – tetë fushave që janë thelbësore për shëndetin e zemrës.
Këto përfshijnë mbajtjen nën kontroll të presionit të gjakut, nivelit të sheqerit në gjak dhe kolesterolit, ruajtjen e një peshe të shëndetshme trupore, gjumin e mjaftueshëm, ushqyerjen e ekuilibruar dhe mos pirjen e duhanit. Gjithashtu, aktiviteti i rregullt fizik është shumë i rëndësishëm.
“Janë zgjedhjet e vogla të përditshme. A shkojmë në dyqan dhe blejmë një pije me sheqer, apo zgjedhim ujë në vend të saj?” pyeti eksperti.
Një nga kërcënimet më të mëdha për shëndetin sot është obeziteti. Sipas Mordakës, studimet tregojnë se obeziteti mund ta shkurtojë jetën deri në 15 vjet.
Një tjetër faktor i rëndësishëm është duhanpirja, e cila mund të ulë jetëgjatësinë me disa vite, në varësi të numrit të cigareve të konsumuara në ditë dhe kohëzgjatjes së këtij zakoni.
Mungesa e aktivitetit fizik gjithashtu ndikon negativisht në jetëgjatësinë. Për këtë arsye, një nga mënyrat më të thjeshta për të përmirësuar shëndetin është të rrisim sasinë e lëvizjes në jetën e përditshme.
Eksperti këshillon të fillohet me dy hapa bazë: rishikimin e mënyrës së të ushqyerit dhe rritjen e aktivitetit fizik.
“Le të shohim me kujdes mënyrën se si ushqehemi. Le të planifikojmë një pjatë të shëndetshme dhe ta përshtatim atë me moshën dhe gjendjen tonë shëndetësore. Dhe gjëja e dytë: le të fillojmë të lëvizim”, u shpreh Mordaka.
“Ushtrimet fizike janë ilaçi më i mirë”, përfundoi eksperti.
Sipas udhëzimeve të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, të rriturit duhet të kryejnë të paktën 150 minuta aktivitet fizik me intensitet të moderuar në javë. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht stërvitje intensive; mund të jetë ecje e shpejtë, çiklizëm ose forma të tjera të aktivitetit fizik të moderuar.
