Gratë në Bolotana, një qytezë e vogël në ishullin italian të Sardenjës, mund të presin të jetojnë deri në moshën 91 vjeç, më shumë se dy vjet mbi mesataren kombëtare italiane, sipas një studimi të ri.
Gratë në këtë fshat kanë gjithashtu tre herë më shumë gjasa të arrijnë moshën 100 vjeç krahasuar me gratë që jetojnë në pjesë të tjera të Italisë.
Studiuesit vlerësuan se 13.8% e grave në Bolotana që arrijnë moshën 70 vjeç do të jetojnë deri në 100 vjeç, krahasuar me rreth 3.5% të grave në Itali dhe 3.6% të grave në Shtetet e Bashkuara.
“Ne mendojmë se kjo është popullata femërore me jetëgjatësinë më të madhe në botë, ose shumë pranë saj”, tha S. Jay Olshansky nga Shkolla e Shëndetit Publik e Universitetit të Illinois në Çikago. Sipas krahasimeve ndërkombëtare, gratë e Bolotanës renditeshin të dytat vetëm pas grave të Hong Kongut si për jetëgjatësinë e mbetur në moshën 70 vjeç, ashtu edhe për mundësinë e mbijetesës deri në moshën 100 vjeç.
Bolotana tërhoqi fillimisht vëmendjen për shkak të përqendrimit të pazakontë të njerëzve që kishin kaluar moshën 100 vjeç. Në vitin 2024, gjashtë persona të moshës 100 vjeç ose më shumë jetonin në këtë qytezë, një përqindje afërsisht 11 herë më e lartë se ajo e Shteteve të Bashkuara, sipas vlerësimeve të studiuesve.
Studimi, i botuar në revistën Frontiers in Aging, analizoi të dhënat demografike të qytezës, e cila ka rreth 2,300 banorë, dhe zbuloi një model të favorshëm mbijetese te të moshuarit gjatë periudhës 2021–2025, veçanërisht te gratë.
Studimi dokumentoi 38 persona që arritën moshën 100 vjeç mes 3,060 njerëzve të lindur në Bolotana midis viteve 1900 dhe 1925.
Gjetjet sugjerojnë se komuniteti mund të përfaqësojë një “zonë blu” të re — rajone ku njerëzit jetojnë jashtëzakonisht gjatë dhe ku ka një përqendrim jo të zakonshëm të personave që jetojnë deri në të 90-at dhe 100-at.
Megjithëse studimi konfirmon se në Bolotana po ndodh diçka e pazakontë, ai nuk përcakton shkaqet e sakta të këtij fenomeni.
Megjithatë, autorët përmendin disa faktorë që mund të luajnë rol, duke përfshirë mënyrën e ushqyerjes, gjenetikën, aktivitetin fizik, mbështetjen familjare dhe kohezionin shoqëror.
Shumica e ushqimeve prodhohen lokalisht, përfshirë vajin e ullirit, i cili është i pasur me yndyra të shëndetshme. Familjet shpesh jetojnë pranë njëra-tjetrës dhe izolimi social është i rrallë.
“Ke një komunitet shumë të lidhur, ku njerëzit kujdesen për njëri-tjetrin”, shtoi Olshansky. “Lëvizja bëhet kryesisht duke ecur, jo duke përdorur makinën.”
Zona të tjera blu
Përcaktimi i zonave blu ka qenë një proces i debatueshëm dhe i vështirë, pasi kërkon dokumentim të gjerë dhe të saktë të të dhënave.
“Ajo që e bën Bolotanën të jashtëzakonshme është se ajo ka një arkiv historik të jashtëzakonshëm, i cili na lejon të vlerësojmë me siguri moshat në lindje dhe në vdekje”, tha Olshansky. “Regjistrat komunalë dhe ata të pagëzimeve datojnë prej shekujsh dhe na lejuan të verifikonim në mënyrë të pavarur moshat.”
Zona të tjera blu që janë identifikuar dhe konfirmuar nga studiuesit përfshijnë Okinawën në Japoni, gadishullin Nicoya në Kosta Rika dhe Ikaria në Greqi.
Një zonë e katërt blu është identifikuar gjithashtu në Sardenjë, e shtrirë në gjashtë fshatra në pjesën lindore-qendrore të ishullit, në një rajon të quajtur Ogliastra.
