Gazetarja investigative Ola Xama ka publikuar një analizë të detajuar në rrjetet sociale mbi përplasjen e fundit për koncesionin e Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës, duke vënë në dyshim narrativat që po qarkullojnë në publik.
Sipas saj, konflikti mes ortakëve të projektit – 2A Group dhe Mabco Construction, ka më shumë gjasa të jetë një “prishje pazari” për fitime të mëdha, sesa një përballje për rrezik financimi rus apo mbrojtje të të drejtave të investitorëve.
Xama argumenton se kontrata koncesionare nuk lejon ndryshime në pronësi pa miratimin e Autoritetit Kontraktor, çka do të thotë se çdo marrëveshje për shitje kuotash mes palëve, pa këtë miratim, është juridikisht e pavlefshme.
Ajo thekson se nëse 2A Group pretendon se ka investuar 22.8 milionë euro dhe zotëron 49% të aksioneve, kjo do të kishte qenë e mundur vetëm nëse autoritetet do t’i kishin dhënë paraprakisht garanci për miratimin, pavarësisht mungesës së përvojës në fushën e menaxhimit të aeroporteve.
Sipas gazetares, edhe shitja e aksioneve nga kompania turke YDA te Mabco Construction është miratuar në shkelje ligjore, pasi ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë e ka pranuar pa u siguruar që koncesionari i ri ka aftësi të krahasueshme financiare dhe teknike. Në vendimin zyrtar, thuhet qartë se “koncesionari duhet të vazhdojë të garantojë aftësinë financiare, teknike dhe të operimit”, por kjo procedurë, sipas Xamës, nuk është respektuar.
Një tjetër pikë e rëndësishme është marrëveshja e huasë midis Mabco Construction dhe Delphos Securities SARL, e cila lejon akses në llogaritë e të ardhurave të shoqërisë koncesionare pa miratim nga autoriteti kontraktor.
Kjo, sipas saj, përbën shkelje të drejtpërdrejtë të kontratës dhe duhej të kishte aktivizuar menjëherë autoritetet e inteligjencës financiare, jo të kthehej në një debat politik apo mediatik.
Për më tepër, Xama thekson se origjina e fondeve të Delphos Securities, që është e regjistruar në një juridiksion offshore, nuk është transparente dhe nuk dihet nëse ka kapital rus apo jo.
“Edhe nëse këto janë para ruse, rreziku nuk zhduket nëse 2A Group merr më shumë aksione, pasi kontrollin me 51% e mban sërish Mabco Construction,” nënvizon ajo, duke hedhur poshtë pretendimin se konflikti ka të bëjë me ndikime ruse.
Në një shtet ku zbatohen rregullat, shton gazetarja, ndryshimi i pronësisë së koncesionarit do të duhej të sillte zëvendësimin e kompanisë që kishte përmbushur kriteret teknike.
Nëse kjo nuk ndodhte, kontrata duhej të prishej dhe gara të hapej sërish nga e para.
Sipas akt-padinës së 2A Group, fitimet e kontratës koncesionare për 35 vjet arrijnë në 734 milionë euro, ose rreth 21 milionë euro në vit.
“Pikërisht për këtë arsye, beteja për disa përqindje më shumë aksionesh është kaq e ashpër,” përfundon Xama, duke e cilësuar çështjen jo si një përballje për parime apo siguri kombëtare, por si një luftë për përfitime financiare të mëdha./skyweb.al
