Një kategori ushqimesh e njohur si ushqime tepër të përpunuara (ultraprocessed foods, UPF) po kontribuon në rritjen e obezitetit, sëmundjeve kronike dhe vdekshmërisë së parakohshme në mbarë botën. Megjithatë, industria e ushqimit vazhdon të promovojë agresivisht këto produkte për fitime të mëdha, sipas një serie të re studimesh të botuara në tre pjesë, të hartuara nga 43 ekspertë globalë të ushqyerjes dhe mbështetur nga UNICEF dhe Organizata Botërore e Shëndetësisë. Sipas të dhënave, më shumë se 50% e 2.9 trilionë dollarëve të shpërndarë tek aksionarët nga kompanitë e ushqimit midis viteve 1962 dhe 2021 erdhën vetëm nga prodhuesit e ushqimeve tepër të përpunuara.
Ekspertët theksojnë se konsumimi i UPF-ve po rritet në mbarë botën, nxitur nga korporatat globale të fuqishme. Për të ruajtur modelin e tyre të biznesit, industria shpesh pengon politikat publike që mbështesin ushqimin e shëndetshëm dhe investon në lobim politik dhe financim të ekspertëve që mohojnë dëmet shëndetësore, shkruan CNN.
Studimi argumenton se këto ushqime, të prodhuara duke kthyer drithërat, bishtajat dhe ushqime të tjera të plota në produkte pa ngjyrë dhe pa shije, të pasuruara me aromat dhe shtesat artificiale, mund të trefishojnë ose dyfishojnë fitimet e kompanive. Megjithatë, Aleanca Ndërkombëtare e Ushqimit dhe Pijeve (IFBA) thotë se autoritetet shëndetësore në botë nuk e pranojnë konceptin e “ushqimeve tepër të përpunuara” për shkak të mungesës së konsensusit shkencor.
Studimi gjithashtu nxjerr në pah se industria e ushqimit përdor një rrjet global për të penguar rregulloret dhe për të diskredituar shkencën. Ky rrjet përfshin agjenci reklamuese, zinxhirë fast-food, supermarkete, furnizues të përbërësve, lobistë dhe partnerë kërkimorë. Madje përdoren edhe dietologë influencues për të promovuar mesazhe që fajësojnë individët për obezitetin dhe e paraqesin kritikën ndaj ushqimeve tepër të përpunuara si elitiste ose të motivuara ideologjikisht. Veprimet e këtij rrjeti përfshijnë lobim të drejtpërdrejtë, përfshirjen në agjenci qeveritare, paditë ligjore, si dhe manipulimin e debatit shkencor.
Gjithashtu, studimet financuar nga industria kanë pesë herë më shumë gjasa të mos tregojnë lidhje midis konsumit të UPF-ve dhe obezitetit. Ekspertët thonë se kompanitë e ushqimit kanë përdorur taktikat e industrisë së duhanit për të krijuar produkte të varësuara dhe jashtëzakonisht të shijshme, duke zgjeruar tregjet e tyre dhe duke ruajtur fitimet masive.
Raporti kërkon një përpjekje globale për të rregulluar industrinë, përmes etiketave paralajmëruese, taksave dhe kufizimeve të marketingut, veçanërisht për fëmijët, për të mbrojtur shëndetin publik dhe për të ulur konsumimin e ushqimeve tepër të përpunuara. /Skyweb.al
