Shoqata Kombëtare e Ndërmjetësve të Pasurive të Paluajtshme kërkoi ndryshime të rëndësishme në projektligjin (NAREA) “Për rivlerësimin e pasurive të paluajtshme”, gjatë diskutimit të paketës fiskale në Komisionin për Ekonominë, Punësimin dhe Financat.
Përfaqësuesi i NAREA-s, Reinaldo Pipiria, kërkoi zgjatje të afatit të zbatimit dhe ulje të tatimit nga 5% në 3% për banesat e individëve, duke theksuar se kapacitetet aktuale nuk e përballojnë fluksin e pritshëm.
“Ka afro 250 mijë pasuri të paluajtshme që presin rivlerësim që prej vitit 2011. Vetëm banesat që kanë nevojë për rivlerësim llogariten rreth 500 mijë. Kapacitetet e ASHK-së janë 30–33 mijë aplikime në vit, prandaj 12 muaj janë të pamjaftueshme. Pjesa më e madhe e aplikuesve janë nga diaspora”, u shpreh Pipiria.
Ai kritikoi faktin që individët dhe subjektet komerciale trajtohen njësoj, ndonëse kapacitetet financiare janë të ndryshme. “Entiteti komercial e përfshin 5% si shpenzim të zbritshëm, ndërsa individi detyrohet ta paguajë menjëherë. Kjo çon drejt bllokimit të pronave të qytetarëve. Për banesat, kërkojmë të jetë 3%.”
Shoqata kërkoi gjithashtu që në proces të përfshihen edhe pronat në legalizim, rreth 1.2 milion asete, të cilat ishin parashikuar në draftin e parë, por u hoqën në versionin final. NAREA propozon ngritjen e një grupi pune për harmonizimin e legjislacionit me praktikat europiane, ku në shumë vende banesat që përdoren mbi 50% për qëllime familjare përjashtohen nga tatimi i fitimit kapital.
Projektligji i ri parashikon që tatimi të reduktohet nga 15% në 5%, me afat zbatimi 1 janar – 31 dhjetor 2026. Sipas relacionit shoqërues, rishikimi i çmimeve referuese të banesave në Tiranë dhe në gjithë vendin është ndër arsyet kryesore të nismës.
Të dhënat zyrtare tregojnë interes të vazhdueshëm të qytetarëve për rivlerësim. Nga viti 2011 deri në 2022 janë regjistruar 254,665 aplikime, me 23.5 miliardë lekë tatim të paguar. Vlerësimi i qeverisë është se kjo skemë ka gjeneruar interesa të larta dhe ka ndihmuar në rritjen e transaksioneve të deklaruara në ASHK. /skyweb.al
