Kujtimet më të qëndrueshme formohen përmes një mekanizmi që zhvillohet në mënyrë të vazhdueshme. Kujtesa afatgjatë rregullohet nga një sërë “kohëmatësish” molekularë që aktivizohen në momente të ndryshme, madje edhe gjatë periudhave të gjata, duke përcaktuar nëse një kujtim do të ruhet apo do të humbet me kalimin e kohës.
Një studim i botuar në revistën “Nature”, i realizuar në bashkëpunim me Universitetin “Rockefeller” në Nju Jork, mund të na ndihmojë të kuptojmë më mirë çrregullimet e kujtesës, përfshirë ato të lidhura me Alzheimerin. Këto gjetje mund të hapin rrugën për qasje të reja, si shmangia e zonave të dëmtuara të trurit dhe ridrejtimi i kujtimeve përmes qarqeve alternative nervore.
Ekipi i udhëhequr nga Priya Rajasethupathy kërkoi të kuptonte se si formohen kujtimet, duke analizuar sjelljen e minjve në një sistem realiteti virtual dhe më pas duke studiuar proceset në trurin e tyre gjatë formimit të kujtimeve më pak ose më shumë të qëndrueshme.
Të dhënat e mbledhura çuan në identifikimin e tre rregullatorëve kryesorë që veprojnë në zona të ndryshme të trurit.
Fillimisht, informacioni që duhet të ruhen përkohësisht depozitohet në hipokampus, ku aktivizohet kohëmatësi i parë molekular, “Camta 1”. Pas një periudhe të caktuar aktivizohet kohëmatësi i dytë, “Tcf4”, i cili kontribuon në ruajtjen e kujtesës. Në fazën përfundimtare, kohëmatësi “Ash1l” ndihmon në konsolidimin e kujtesës afatgjatë.
Përveç hipokampusit, në këtë proces marrin pjesë edhe rajone të talamusit, i cili vepron si urë lidhëse mes kujtimeve afatshkurtra dhe afatgjata—dhe korteksi anterior cingulate, ku ruhen kujtimet afatgjata. /Skyweb.al
