Një Boeing 787-8 Dreamliner me destinacion Britaninë e Madhe u rrëzua mëngjesin e sotëm në Ahmedabad të Indisë duke shkaktuar një ndër tragjeditë më të mëdha ajrore të viteve të fundit si edhe rastin e parë kur një tip i tillë avioni përfshihet në ngjarje të tilla.
Avioni ra vetëm pak metra pasi ishte ngritur nga pista e aeroportit, të cilën e kishte përshkuar të gjithë gjatë marrjes së shpejtësisë dhe ngjitjes për shkak të peshës së madhe dhe përmasave të tij.
Autoritetet indiane dhe ndërkombëtare nuk kanë dhënë ende një version zyrtar mbi shkaqet e aksidentit, ndërsa hetimet vijojnë në terren nga specialistët e sigurisë ajrore. Pavarësisht kësaj, ekspertë të ndryshëm të aviacionit civil janë duke diskutuar në platforma të specializuara mbi shkaqet e mundshme të kësaj tragjedie nisur nga ajo që kanë parë nga një video që tregon sekondat e fundit në ajër të këtij avioni duke listuar disa shkaqe të mundshme, të cilët Skyweb.al i sjell si më poshtë:
1-Temperatura e lartë, 39 gradë Celsius
Në momentin e ngritjes, temperatura e ajrit në Ahmedabad ishte 39°C. Temperatura e ajrit është një faktor që ndikon ndjeshëm në performancën e avionëve gjatë ngjitjeve dhe pilotët e marrin shumë në konsideratë kur bëjnë përllogaritjet për gjatësinë e pistës që do të përdorin gjatë marrjes së shpejtësisë dhe ngjitjes.
Në kushtet e temperaturave të larta, ajri bëhet më i rrallë, gjë që zvogëlon fuqinë mbajtëse të krahëve dhe rrit distancën e nevojshme të avionëve për t’u ngritur në ajër.
Temperaturat ekstreme konsiderohen gjithmonë një sfidë për operimin e sigurt, veçanërisht për avionët që janë “full” me pasagjerë dhe që bëjnë linja të gjata, gjë që kërkon furnizimin me më shumë karburant.
- Zgjeruesit e krahëve të pahapur?
Një tjetër version lidhet me zgjeruesit e krahëve të avionit (flaps), të cilët gjatë një ngjitjeje duhet të jenë të hapur në një kënd 5 deri 15 gradë, në varësi të peshës së avionit dhe kushteve atmosferike, ndërkohë që nga videoja duket se nuk kanë qenë të hapur fare. Një kombinim mes temperaturës së lartë të ajrit, peshës së madhe të avionit dhe zgjeruesve të krahëve të hapahur gjatë ngjitjes çon në 100% të rasteve të një tragjedi.
Në rastin konkret, ka dyshime se këto pjesë ndihmëse nuk ishin hapur fare ose nuk ishin vendosur në pozicionin e duhur, çka mund të ketë ndikuar në paaftësinë e avionit për të fituar lartësinë e nevojshme, gjë që çon në mundësinë e një gabimi njerëzor, raporton Skyweb.al.
3-Rrotat ende të hapura
Të dhënat paraprake tregojnë se rrotat e avionit nuk ishin tërhequr ende, çka tregon se rrëzimi ndodhi menjëherë pas ngritjes, përpara se avioni të kalonte në një fazë të qëndrueshme të fluturimit. Kjo sugjeron një dështim të menjëhershëm në fazën më kritike të ngritjes. Mbajtja e rrotave të nxjerra gjatë fluturimit rritje tërheqjen duke ulur ndjeshëm performancën e avionit. Madje, në shpejtësi të mëdha hapja e rrotave mund të sjellë edhe dëme strukturore.
4-Sasi e madhe karburanti
Një tjetër element kritik që po merret në konsideratë nga ekspertët është sasia e madhe e karburantit që avioni kishte në bord në momentin e ngritjes. Duke qenë se fluturimi ishte ndërkontinental dhe me një avion të mbushur plot me pasagjerë, llogaritet që Boeing 787-8 të kishte rreth 50 ton karburant, sasi që i korrespondon nevojave për një fluturim prej më shumë se 9 orësh.
Përveç ndikimit në performancë – pasi pesha totale e avionit rritet ndjeshëm kur është i mbushur plot me karburant, ai përbën edhe një rrezik shtesë në rast përplasjeje, duke shpjeguar shpërthimin dhe shtëllungën e madhe të zjarrit që u pa në vendngjarje menjëherë pas rrëzimit.
Kjo peshë shtesë, në kombinim me temperaturat ekstreme dhe dyshimet për konfigurim të gabuar të pajisjeve ndihmëse të ngritjes, mund të ketë vështirësuar ndjeshëm aftësinë e avionit për të fluturuar në mënyrë të qëndrueshme që në sekondat e para të fluturimit.
Boeing 787-8, një avion me rekorde të larta sigurie
Boeing 787-8 është ndër avionët më të rinj dhe më të avancuar në flotën globale, me rekorde të shkëlqyera sigurie. Deri më tani, nuk është regjistruar asnjë aksident fatal i kësaj natyre me këtë model, duke e renditur atë si një nga avionët më të besueshëm për fluturime të gjata.
Pavarësisht komenteve të ekspertëve, deri tani nuk ka një qëndrim zyrtar nga autoritetet për shkaqet e aksidentit. Hetuesit presin të analizojnë të dhënat e regjistruesve të fluturimit (“kutitë e zeza”) për të rindërtuar moment pas momenti se çfarë ndodhi në ato sekonda fatale.
Në mungesë të një raporti zyrtar, çdo supozim mbetet i tillë – një skenar teknik i mundshëm, që duhet vërtetuar me prova dhe ekspertizë zyrtare. /skyweb.al
