Një brez i ri nacionalistësh etnikë serbë po përgatitet për një luftë të re në Bosnjë, zbulon “The Telegraph”. Qindra militantë kanë udhëtuar në Ukrainë për të luftuar përkrah trupave ruse, me bindjen se “Nëna Rusi” do t’i shpërblejë duke i ndihmuar të rimarrin territore që i konsiderojnë serbe, si Kosova.
Nacionalistët, përfshirë veteranë të Luftës së Bosnjës, po përdorin rrjetet sociale për të nxitur të rinjtë serbë që t’u bashkohen në Rusi. Disa ofrojnë deri në 23 mijë paund për rekrutim dhe luftim në Ukrainë.
Ekziston frika se, pas kthimit në Bosnjë, këta luftëtarë mund të nxisin një konflikt paramilitar, gati 30 vjet pas përfundimit të Luftës së Bosnjës. Një rast i tillë është Dario Ristiç, një nacionalist serb që u kthye në Bosnjë pasi u plagos rëndë duke luftuar në Ukrainë me një njësi ruse të njohur si “Arinjtë” nga Permi.
Në Ukrainë, Ristiç njihej me nofkën ironike “I shpejti”, për shkak të sulmeve me snajperë dhe dronë në qytete si Avdiivka. Ai ndërtoi profilin e tij në rrjete sociale si TikTok dhe platformën ruse VKontakte, duke glorifikuar luftimet dhe përhapur mesazhe nacionaliste, sidomos te të rinjtë serbë të zhgënjyer politikisht.
Njësia e tij ruse madje i dërgoi një kartolinë urimi për ditëlindje Ratko Mlladiçit, kriminelit të luftës të dënuar me burgim të përjetshëm për mizori ndaj myslimanëve boshnjakë.
Në një video në Telegram, Ristiç shfaqej pranë një bashkëkombësi duke deklaruar:
“Sapo të përfundojmë me këta fashistë të NATO-s këtu, do të kthehemi për të rifituar faltoret tona dhe atë që është e jona. Lavdi Zotit, lavdi Nënës Rusi!”
Pas kthimit në Bosnjë, Ristiç u arrestua në aeroportin e Sarajevës për pjesëmarrje në një njësi paraushtarake të huaj, por më pas u lirua dhe u vendos në arrest shtëpiak në pritje të gjyqit. Megjithatë, me mbi 10 mijë ndjekës në internet, ai vazhdon të shihet si rrezik i madh rekrutimi.
Një figurë kyçe mes këtyre qarqeve është edhe Davor Saviçiç, i njohur si “Ujku”, ish-anëtar i njësisë famëkeqe “Tigrat e Arkanit”. Ai ka luftuar në Krime, Siri dhe ishte pjesë e Grupit Wagner. Sipas raporteve, pas një plage të marrë në Ukrainë, dokumente mjekësore zbuluan se ai mbante edhe gradën kolonel në GRU, shërbimin famëkeq të inteligjencës ushtarake ruse.
GRU, nën drejtimin e tij, dyshohet se ka krijuar kompani fasadë për të ndihmuar vullnetarët e huaj të shmangin autoritetet kombëtare, duke siguruar leje pune dhe itinerare udhëtimi përmes vendeve të treta.
Gazetari investigativ Nino Bilajac thotë se është infiltruar në rrjetet e rekrutimit:
“Pagesat janë rritur ndjeshëm. Më është ofruar një parapagim prej rreth 23 mijë paundësh dhe një pagë mujore prej afro 2 500 paundësh.”
Për të rinjtë që jetojnë në qytete me papunësi të lartë dhe paga nën 500 paund në muaj, kjo ofertë është joshëse, pavarësisht se ligji në Serbi dhe Bosnjë ndalon luftimin për vende të huaja.
Në Modrica, ku ekonomia varet nga një rafineri nafte në pronësi ruse, banorë vendas thonë se Ristiç është mburrur me pensionin e tij si veteran rus dhe planifikon të hapë një qendër trajnimi për dronë.
Kjo situatë shkakton frikë të thellë te pakica myslimane boshnjake. Edib Ziliç, i cili ishte fëmijë gjatë luftës, kujton mizoritë dhe paralajmëron se një pakicë ekstremistësh ende përpiqet të ringjallë frikën e së kaluarës.
Shqetësuese janë edhe shenjat e bashkëfajësisë shtetërore. Milorad Dodik, figura dominuese e Republikës Srpska, është fotografuar me Saviçiçin para një takimi me Vladimir Putinin në Moskë.
Ekzistojnë frikëra se Republika Srpska po shndërrohet në një qendër stërvitjeje për luftë hibride të mbështetur nga Rusia, duke përfshirë sabotime, përdorim dronësh dhe nxitje trazirash – metoda që tashmë janë parë në Mbretërinë e Bashkuar dhe vende të tjera evropiane.
