Përhapja e përmbajtjeve të përmbledhura nga inteligjenca artificiale në Google po kërcënon seriozisht të ardhmen ekonomike të mijëra autorëve të recetave të gatimit në internet.
Sipas një analize të publikuar nga The Guardian, ajo që fillimisht u perceptua si një risi teknologjike, po kthehet në një goditje të fortë strukturore për modelin tradicional të blogeve të gatimit. Që nga muaji mars, kur Google nisi testimin e funksionit “AI Mode”, përdoruesve u shfaqen receta të krijuara automatikisht nga AI, pa pasur nevojë të vizitojnë faqet origjinale.
Problemi kryesor është se këto receta janë shpesh produkte hibride, të ndërtuara duke kombinuar fragmente nga burime të ndryshme, pa kontekst, pa shpjegime të detajuara dhe shpesh pa vlerë praktike. Në një rast ekstrem të raportuar nga The Guardian, AI kishte ngatërruar komente nga Reddit me receta reale, duke sugjeruar madje përdorimin e “ngjitësit jo toksik” si përbërës gatimi.
Pa mbrojtje ligjore dhe pa siguri ekonomike
Autorët e recetave ndodhen në një boshllëk ligjor. Recetat, si udhëzime, nuk mbrohen nga e drejta e autorit, përveç mënyrës specifike të shkrimit. Kjo u lejon sistemeve të AI t’i përpunojnë, thjeshtojnë dhe ripublikojnë ato pa pasoja ligjore.
Ndërkohë, modeli ekonomik i blogerëve ushqimorë ka qenë tradicional: përmbajtje falas e mbështetur nga reklamat. Por me përdoruesit që marrin përgjigje të menjëhershme nga AI dhe nuk klikojnë më në faqet origjinale, ky model po shpërbëhet.
Jim Delmage, bashkëthemelues i blogut dhe kanalit YouTube Sip and Feast, thotë për The Guardian se shumë krijues kanë frikë të flasin publikisht për situatën. Ndërsa Matt Rodbard, themelues i Taste, e përshkruan këtë moment si një “ngjarje zhdukjeje” për faqet që varen nga reklamat.
Rënie drastike e trafikut
Sipas raportimeve të The Guardian dhe Bloomberg, disa blogerë kanë humbur deri në 80% të trafikut gjatë dy viteve të fundit. Disa të tjerë kanë arritur të mbeten më të qëndrueshëm falë ndërtimit të komuniteteve besnike dhe fokusit te ndjekësit afatgjatë, jo te lojërat me algoritmet.
Megjithatë, edhe autorët më të njohur po shohin përmbajtjen e tyre të “sintetizuar” nga AI në receta të përgjithshme, ku mungojnë elementët që i bëjnë unike: këshillat profesionale, përvoja praktike, fotot e procesit dhe videot. Në modalitetin AI, këto zëvendësohen nga lista të shkurtra përbërësish dhe hapa bazikë.
Ekspertët pranojnë se shumë faqe recetash janë mbingarkuar me reklama ndër vite, por theksojnë se ndryshimet e algoritmeve të Google dhe integrimi i AI janë faktorët kryesorë që po e bëjnë përmbajtjen origjinale gjithnjë e më pak të dukshme.
Një studim me 3 mijë të rritur amerikanë tregon se sa më shumë njerëzit ndërveprojnë me AI, aq më shumë bie besimi ndaj saj. Gati gjysma e të anketuarve e konsiderojnë përmbajtjen e krijuar nga njerëzit si më të besueshme.
Çfarë e ardhme i pret autorët?
Alternativat janë të pakta. Kalimi në platforma me pagesë si Substack apo Patreon funksionon vetëm për krijuesit me audienca shumë të mëdha. Nga ana tjetër, bllokimi i “crawler”-ëve të AI mund t’i nxjerrë faqet jashtë rezultateve të kërkimit.
Ndërkohë, librat e gatimit po shënojnë një rritje të lehtë të shitjeve, veçanërisht në pastiçeri, por edhe ata përballen me pirateri dhe me trajnimin e modeleve AI mbi libra të kopjuar ilegalisht.
Sipas The Guardian, shpresa qëndron te fakti se publiku, me kalimin e kohës, mund të fillojë të vlerësojë më shumë përmbajtjen njerëzore, të testuar dhe të besueshme. Megjithatë, për shumë blogerë, e ardhmja e biznesit të recetave online mbetet thellësisht e pasigurt.
Siç shprehet një autore recetash, pasioni për të mësuar dhe për të ndarë dije do të vazhdojë të ekzistojë, por modeli ekonomik duhet të përshtatet me një realitet të ri, të dominuar nga inteligjenca artificiale.
