Nëse jeni nisur për udhëtim gjatë verës dhe keni qëndruar për disa minuta në një avion të parkuar, ndonjëherë mund të keni përjetuar një ndjesi mbytëse nxehtësie.
Rrjetet sociale janë plot me video dhe ankesa nga pasagjerë që pyesin: “Pse nuk ndezin kondicionerin në avion?”
Ka një arsye për këtë dhe ajo ka të bëjë me mënyrën se si funksionon industria e aviacionit për të ulur kostot dhe për të ruajtur efikasitetin.
APU dhe PCA, dy burimet e ajrit të freskët
Në kushtet normale, kur një avion është në tokë dhe motorët e tij janë të fikur, ai mund të furnizohet me ajër të kondicionuar në dy mënyra:
- Me APU (Auxiliary Power Unit), një motor i vogël ndihmës i vendosur në pjesën e pasme të avionit, që mund të furnizojë sistemet me energji dhe ajër të freskët kur avionët janë të parkuar.
- Me PCA (Pre-Conditioned Air), një sistem ajrimi nga toka, që përmes një tubi fleksibël të verdhë (si ai që shihni në foton më sipër), furnizon avionin me ajër të ftohtë ose të ngrohtë nga një pajisje tokësore, zakonisht e vendosur afër portës së imbarkimit.
Pse ndonjëherë nuk përdoret asnjëra?
Në shumë raste, veçanërisht në aeroportet e nxehta të zonës së Mesdheut apo në Lindjen e Mesme gjatë verës, ndodh që:
- APU të mos jetë ndezur ende, për të kursyer karburantin ose për shkak të kufizimeve të aeroportit (disa aeroporte ndalojnë përdorimin e APU për të reduktuar ndotjen dhe zhurmën).
- PCA të mos jetë e lidhur ende ose të mos funksionojë siç duhet.
Në këto momente, kabina e avionit mbetet pa sistem ajrimi aktiv dhe brenda pak minutash, temperatura mund të ngjitet ndjeshëm, veçanërisht në avionët e ekspozuar në diell.
Për kompanitë ajrore, çdo litër karburanti dhe çdo minutë në tokë kanë një kosto.
Përdorimi i APU konsumon rreth 150–200 kg karburant në orë.
Ndërsa përdorimi i pajisjes PCA nga toka është më i lirë, por kërkon që aeroporti të ketë infrastrukturë funksionale dhe stafi të veprojë me përpikëri.
Në një industri ku planifikimi dhe ulja e kostove është prioritet absolut, disa vendime operacionale (si mosndezja e APU përpara se të mbyllen dyert) merren për të optimizuar shpenzimet.
A mund të shmanget?
Po. Në shumicën e rasteve, një menaxhim i mirë i kohës dhe pajisjeve teknike do të bënte që ajri i freskët të sigurohej qysh në momentin kur pasagjerët ngjiten në bord.
Por ndonjëherë, vonesat, mungesa e pajisjeve tokësore, mungesa e personelit, ose procedurat teknike të vetë kompanisë ajrore çojnë në këtë situatë të pakëndshme për pasagjerët./skyweb.al
