Kreu i Urdhrit të Veterinerit, Ervin Resuli, ngriti alarmin disa ditë më parë për situatën dramatike në të cilën ndodhet blegtoria shqiptare dhe tregu i qumështit.
“Gjatë gjithë vitit 2025, fermerët shqiptarë janë përballur me një realitet të ashpër: çmimi i qumështit të lopës i paguar nga grumbulluesit dhe industria përpunuese është ulur me 3 deri në 10 lekë për litër, duke i vënë blegtorët nën presion të vazhdueshëm ekonomik”, thekson Resuli.
Sipas tij, paradoksi më i madh është fakti se ndërsa çmimi për prodhuesit bie, çmimi për konsumatorët rritet çdo ditë. “Në raftet e marketeve qumështi UHT arrin deri në 1.8 euro për litër, ndërkohë që në Itali nuk e kalon 1.3 euro. Kjo është një skemë e padrejtë që shtrydh prodhuesin dhe rëndon xhepin e konsumatorit,” shton ai, duke e cilësuar situatën si “një oligopol të pastër që dëmton ekonominë bujqësore vendase dhe shkatërron zinxhirin e prodhimit natyral.”
Të dhënat e INSTAT konfirmojnë referencat e Resulit: Prodhimi vendas i qumështit është në rënie të pandërprerë.
Në vitin 2024 u grumbulluan rreth 95 mijë tonë qumësht, me një ulje prej 6.6% krahasuar me vitin pararendës. Më e theksuar ka qenë rënia te qumështi i deles, me 9.7%, ndërsa qumështi i lopës, që përbën bazën e prodhimit kombëtar,ka rënë me 6.5%.
Në të njëjtën kohë, ka rënë edhe prodhimi i djathit dhe gjalpit, duke reflektuar pasojat e drejtpërdrejta të kësaj tkurrjeje.
Një ndër shkaqet kryesore është rënia drastike e numrit të krerëve të lopëve: nga mbi 342 mijë në vitin 2018, në vetëm 224 mijë në vitin 2024.
Vetëm gjatë periudhës 2021–2023, janë zhdukur rreth 45 mijë lopë nga fermat shqiptare.
Për të plotësuar nevojat e industrisë përpunuese, kompanitë kanë shtuar importin e qumështit pluhur, që përdoret si bazë në prodhime të ndryshme.
Sipas të dhënave nga tregu, vetëm në katër muajt e parë të vitit 2025, importet janë rritur me 15%, duke arritur në 200 mijë kg, kryesisht nga kompanitë Super Milk, Lufra, AD SH-2014, Elka SA dhe Alta Group.
Ligjërisht, qumështi pluhur lejohet vetëm për industri të caktuara si prodhimi i çokollatave apo akulloreve, por në praktikë përdoret edhe për kos e djathë, shpesh pa etiketim të qartë, duke mashtruar konsumatorin dhe shkelur rregullat e tregut.
Një tjetër alarmant është përdorimi i vajit të palmës, i cili ka zëvendësuar yndyrnat shtazore në shumë produkte ushqimore.
Shqipëria importon rreth 3 mijë ton vaj palme në vit, kundrejt vetëm 380 tonëve në 2014. Megjithëse konsiderohet i dëmshëm për shëndetin, ai përdoret masivisht në bulmet, brumëra dhe ëmbëlsira.
Edhe pse Agjencia e Ushqimit (AKU) ka vendosur disa gjoba ndaj prodhuesve të mëdhenj si Lufra, Erzeni, Gjirofarm, Delta Doni, Feaksi, Shaka, Mireli e të tjerë, shumica e produkteve të ndaluara janë rikthyer në treg pa sqarime për publikun. Kjo mungesë transparence ka thelluar mosbesimin e konsumatorëve dhe ka lënë tregun pa kontroll real.
Ekspertët paralajmërojnë se zëvendësimi i produkteve natyrale me përbërës artificialë ka ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen e sëmundjeve kardiovaskulare. Sipas INSTAT, 52.9% e vdekjeve në Shqipëri lidhen me problemet e zemrës, një nga përqindjet më të larta në Evropë.
Resuli apelon për një ndërhyrje të menjëhershme në tregun e qumështit, për të frenuar manipulimet dhe për të mbështetur fermerët. “Pa blegtori të fortë, nuk ka as siguri ushqimore dhe as zhvillim rural të qëndrueshëm,” shprehet ai.
Kriza e qumështit tashmë po shndërrohet në një problem ekonomik, social dhe shëndetësor. Ndërsa fermerët po shuhen, tregu po mbushet me produkte artificiale, dhe Shqipëria po humbet çdo ditë më shumë bazën e saj të prodhimit ushqimor vendas. /skyweb.al
