Asambleja e Përgjithshme e Pediatrisë në Itali ka ngritur shqetësimin se përdorimi i tepërt dhe i hershëm i pajisjeve smart nga fëmijët e moshës 3 deri në 5 vjeç mund të ndryshojë strukturën e trurit, duke shkaktuar probleme në zhvillim dhe kujtesë, sipas “La Repubblica”.
Raporti thekson se marrëdhënia e fëmijëve me pajisjet digjitale, si telefonat inteligjentë dhe tabletët po kthehet në pothuajse një formë varësie. Shpesh, të rriturit u japin pajisje fëmijëve si mënyrë për t’i qetësuar, çka mund të shkaktojë pasoja të papritura në peshë, shikim, aftësi sociale dhe madje edhe në vetë strukturën e trurit.
Shoqata Italiane e Pediatrisë kishte paralajmëruar më herët për rreziqet e ekspozimit të hershëm ndaj pajisjeve smart: asnjë përdorim para moshës 2 vjeç, më pak se një orë në ditë nga mosha 2 deri në 5 vjeç, dhe deri në dy orë pas moshës 5 vjeç, gjithmonë me mbikëqyrje. Megjithatë, çështja është rikthyer në vëmendje me tone edhe më alarmuese gjatë Asamblesë së Përgjithshme të Pediatrisë 2025, e cila u paraqit edhe në Senat.
Sipas pediatërve, çdo orë e kaluar para ekranit rrit rreziqet fizike dhe mendore. Vetëm gjysmë ore më shumë se mesatarja prej 15 minutash në ditë mund të dyfishojë rrezikun e vonesës gjuhësore tek fëmijët nën 2 vjeç. Për më tepër, çdo orë shtesë mund të ulë gjumin me rreth 15 minuta tek fëmijët 3-5 vjeç, ndërsa më shumë se 50 minuta shtesë lidhen me rrezik të rritur të hipertensionit pediatrik dhe mbipeshës tek fëmijët 3 deri në 6 vjeç.
Sa i përket zhvillimit të trurit, fëmijët mësojnë dhe rriten përmes përvojave reale, lojës, ndërveprimit dhe gjuhës. Përdorimi i hershëm dhe i zgjatur i pajisjeve mund të ndërpresë këto procese, duke ndikuar në vëmendje dhe vetërregullim. Studimet neuroimazherike kanë treguar se fëmijët 3-5 vjeç që kalojnë shumë kohë me pajisje digjitale shfaqin ndryshime në zonat e trurit që lidhen me vëmendjen dhe të kuptuarit. Korteksi cerebral tek këta fëmijë është më pak i trashë në zonat përgjegjëse për gjuhën, kujtesën dhe vëmendjen, çka nënkupton një zhvillim më të pamatur të këtyre funksioneve.
Edhe kur ndryshimet nuk janë të dukshme, ato mund të ndikojnë aftësitë gjuhësore, matematikore, kujtesën dhe shkrim-leximin.
Efektet negative shtrihen edhe në shëndetin e syve. Përdorimi i gjatë i pajisjeve digjitale nxit tendosje të syve, rrit rrezikun e strabizmit akomodues dhe miopisë, si edhe zvogëlon frekuencën e pulsimit të syve, duke sjellë tharje dhe acarim.
Pediatrit theksojnë se rritja e përdorimit digjital ka nxitur gjithashtu varësi, pasi pajisjet shpesh përdoren si mjete qetësimi. Studimet tregojnë se varësia është më e zakonshme kur fëmijët lejohen të përdorin telefona inteligjentë para moshës 13 vjeç. Faktorët e rrezikut përfshijnë ekspozimin e hershëm, qëndrimin e gjatë në internet, mungesën e rregullave, izolimin dhe vështirësitë emocionale. Ndërsa faktorët mbrojtës përfshijnë përfshirjen aktive prindërore, dialogun, rregullat e qarta dhe aktivitetet alternative. /Skyweb.al
