Një debat i ri etik po zhvillohet në botën akademike dhe korporative: a mund, dhe a duhet, të përdoret analiza e fytyrës për të përcaktuar kush është më i përshtatshëm për një vend pune?
Artikulli i publikuar nga The Economist tregon se shkencëtarët po studiojnë mundësinë që fytyra e një personi të japë “të dhëna të vlefshme” për performancën në punë, përtej çdo paragjykimi njerëzor.
Një nga autorët e kërkimit, profesori Marius Guenzel nga Universiteti i Pensilvanisë, argumenton se në disa raste “algoritmet e analizës së fytyrës mund të zbulojnë tipare të qëndrueshme të personalitetit që ndikojnë në suksesin profesional”.
Në thelb, studimi ngre një pyetje provokuese:
“Po sikur refuzimi për një punë, pa folur fare, të mos ishte rezultat diskriminimi, por një tregues real i performancës që pritet nga kandidati?”
Ky këndvështrim ka tronditur opinionin publik dhe ekspertët e etikës, të cilët paralajmërojnë për rreziqet e dehumanizimit të rekrutimit.
Sipas tyre, përdorimi i fytyrës si mjet për të vlerësuar “aftësinë” për punë rikthen forma të reja të diskriminimit, të fshehura pas teknologjisë.
Studimi i Guenzel dhe bashkautorëve të tij thekson se algoritmet mund të shkojnë përtej paragjykimeve subjektive njerëzore, por njëkohësisht pranon se kjo teknologji mund të thellojë pabarazitë, nëse nuk kontrollohet me kujdes.
Në komentet shoqëruese, The Economist e përshkruan këtë fenomen si “një revolucion të heshtur në mënyrën si korporatat perceptojnë drejtësinë”.
Ndërsa disa kompani po eksperimentojnë me inteligjencën artificiale për të përshpejtuar përzgjedhjet e stafit, të tjerat e shohin si një rrezik serioz për privatësinë, etikën dhe barazinë e mundësive.
Artikulli përfundon me një paralajmërim:
“Nëse fytyra jote do të vendosë për fatin tënd profesional, atëherë pyetja e vërtetë nuk është sa i saktë është algoritmi, por sa drejtësi mbetet për njeriun.”
Diskutimi po hap një epokë të re ku inteligjenca artificiale sfidon kufijtë e etikës njerëzore, duke na detyruar të pyesim nëse kërkimi për efikasitet po na kushton ndjeshmërinë dhe drejtësinë. /skyweb.al
