Përtej shijeve të reja, na pëlqen të ruajmë traditën, të konsumojmë produktet 100% shqiptare. Por kjo zgjedhje na vë shpesh përballë dilemave: a janë ato të sigurta, me strandardet europiane, thënë shkurt, a janë pa hile?
Të gjitha produktet kanë specifikat e saj, por le të ndalojmë tek një prej atyre që e kemi çdo ditë në tryezat tona, që fëmijët tanë e konsumojnë që të vegjël: tek qumështi, tek kosi e dhalla që vjen si nënprodukt i tij… për të mos shkuar tek gjithë gatimet shqiptare, që kanë si bazë qumështin.
Në Shqipëri, fabrikat e përpunimit të qumështit, janë të shumta. Invesimet që ato kanë bërë, për modernizimin e procesve, na bëjnë të besojmë se janë garanci e sigurisë ushqimore.
Mjafton të bësh një vizitë tek një nga kompanitë e mëdha të qumështit, për shembull te Lufra, për të kuptuar se si zhvillohet procesi automatik i përpunimit të qumështit përmes linjave moderne Gjermane, Italiane dhe Suedeze; sistemeve digitale të kontrollit të temperaturës dhe higjienës; laboratorëve të brendshëm për analiza të përditshme, që masin normat e përcaktura, sipas ligjit europain, para se qumështi të nxirret në treg (rasti i parandalimit i alatoksinës, pak ditë më parë ishte tregues i qartë i kësaj sigurie).
Por a është 100% natyral qumështi që del nga fabrika? A ka kapacitet Shqipëria për qumësht natyral? A ka përmbajte të qumështit pluhur apo të vajit të palmës?
Janë pyetjet që ne ngremë shpesh në diskutime me njëri- tjetrin. Për të cilat ka disa përgjigje nga industria.
Fakti që Lufra bashkëpunon prej 34 vitesh me 150 ferma vendase, në të gjithë territorin e vendit (mbi 60 prej tyre, i ka mbështetur financiarish, që të zgjerojnë dhe modernizojnë aktivitetin e tyre), nga të cilat marrin minimalisht 100 litra në ditë (nga fermat e vogla familjare) deri edhe në 14,000 litra në ditë (nga fermat e mëdha moderne), është domethënëse për të besuar se qumështi është 100% natyral.
Vështirë që kompani të tilla, të mëdha, të rrezikojnë biznesin e tyre, të shkelin ligjet e të rrezikojnë të dënohen penalisht, duke kompromentuar produktet e tyre me qumësht pluhur apo vaj palme.
Mjafton të analizojmë, në çfarëdo laboratori, që ne vetë si konsumatorë mund ta zgjedhim, përbërësit e deklaruar në etiketë dhe do t’i kuptonim hilet në atë produkt.
Na ndodh edhe kur konsumojmë kosin në shtëpi, të çuditemi me faktin pse ai që blejmë nuk prishet në krahasim me kosin që mamatë tona e zënë vetë në shtëpi.
Kjo na ngre një tjetër dyshim: që kosi i fabrikës nuk është origjinal, ka konservantë ndaj nuk prishet. Por nëse bëjmë një kërkim të shpejtë në internet, informacioni që del na jep tjetër shpjegim, të argumentuar: në fabrika përdoret qumësht i pasterilizuar, me parametra të kontrolluar.
Procesi i prodhimit realizohet duke përdorur kultura bakteriale të pastra, të përzgjedhura, me numër të kontrolluar bakteresh fermentuese për ml qumështi, të cilat sigurojnë një fermentim të qëndrueshëm dhe të sigurt.
I gjithë procesi zhvillohet në kushte sterile higjiene, me temperatura të kontrolluara me aparatura dhe pa nderhyrje fizike.
Produktet nuk përmbajnë konservantë.
Përkundrazi, nëse do të kishte konservantë, fermentimi nuk do të ishte i mundur, pasi ato do të shkatërronin edhe bakteret e mira që bëjnë fermentimin.
Edhe koset në vende si Gjermania, Italia apo Zvicraa të cilat deklarohen “pa konservantë”, kanë të njëjtën jetëgjatësi si kosi i prodhuar në fabrikat tona.
Kjo tregon se në kushtet shtëpiake, është shumë e vështirë të arrihen të njëjtat standarte, sepse enët mund të jenë të pastra, por jo të sterilizuara si në fabrika, temperatura shpesh matet me ndjesi (dorë/gisht), që nuk është precize dhe mund të kontaminojë, ndërsa dhe ajri i ambientit përmban mikroorganizma të pakontrollueshëm.
Edhe devijimi më i vogël në kushte, mjafton që fermentimi të mos jetë i qëndrueshëm dhe kosi të prishet, të thartohet më shpejt.
A na mjaftojnë këto argumente për të besuar 100% tek produktet shqiptare?
Përgjigjia është e thjeshtë: po, duhet të besojmë tek produktet shqiptare, tek shija e traditës me të cilën jemi rritur e duhet ta ruajmë.
Dilemat kanë gjithmonë një informacion nga pas. Mjaft që të dijmë ta kërkojmë e ta besojmë.
