Rihapja e Ngushticës së Hormuzit pas armëpushimit të shpallur nga Irani nuk po përkthehet menjëherë në normalizim të trafikut detar.
Të dhënat e fundit tregojnë se një grup anijesh që tentoi të largohej nga Gjiri Persik mbrëmjen e së premtes është detyruar të ndalojë lëvizjen dhe në pjesën më të madhe të rasteve të kthehet pas, duke reflektuar pasiguritë e forta që vazhdojnë të dominojnë zonën.
Sipas të dhënave të gjurmimit detar, rreth 20 anije nisën lëvizjen drejt Ngushticës së Hormuzit, në atë që konsiderohet tentativa më e madhe për kalim që nga mbyllja faktike e korridorit detar në fund të shkurtit, pas goditjeve ushtarake SHBA-Izrael ndaj Iranit.
Megjithatë, brenda pak orësh, pjesa më e madhe e tyre ndaloi ose u kthye mbrapsht, pa një shpjegim të qartë publik mbi arsyet konkrete të këtij vendimi.
Mes anijeve të përfshira në këtë lëvizje ishin edhe mjete të operuara nga gjiganti francez CMA CGM, ndërsa më vonë u identifikuan edhe anije të tjera, kryesisht cisterna nafte, që po i afroheshin zonës. Situata mbetet fluide, me lëvizje të fragmentuara dhe pa një rikthim të plotë të trafikut.
Zyrtarët iranianë kanë deklaruar se Ngushtica është e hapur për trafikun tregtar gjatë armëpushimit 10-ditor, duke ndikuar menjëherë në uljen e çmimeve të naftës dhe një reagim pozitiv në tregjet financiare.
Megjithatë, ky njoftim po shoqërohet me kushte dhe kufizime që po mbajnë operatorët në pritje.
Sipas një zyrtari iranian, kalimi i anijeve duhet të koordinohet me Gardën Revolucionare Islamike, ndërsa trafiku do të kufizohet në korridore të konsideruara të sigurta nga autoritetet iraniane. Ndërkohë, anijet ushtarake mbeten të përjashtuara nga kalimi, çka shton kompleksitetin e situatës në një nga nyjet më të ndjeshme të tregtisë globale.
Pasiguria kryesore lidhet me rrezikun e minave detare. Një paralajmërim i Marinës amerikane, i cituar nga Reuters, thekson se kërcënimi nga minat nuk është ende i kuptuar plotësisht, ndërsa edhe kompanitë e transportit detar po kërkojnë sqarime të mëtejshme përpara se të rifillojnë operacionet në shkallë të gjerë.
Shoqatat e transportit detar, përfshirë atë norvegjeze, kanë ngritur shqetësime për mënyrën praktike të zbatimit të rihapjes, duke përmendur jo vetëm rrezikun e minave, por edhe kushtet e vendosura nga Irani dhe pasojat që ato mund të kenë në siguracionet dhe përgjegjësitë ligjore të operatorëve.
Edhe organizmat ndërkombëtarë po tregohen të kujdesshëm. Organizata Ndërkombëtare Detare e OKB-së ka bërë të ditur se është në proces verifikimi të detajeve mbi rihapjen, nëse ajo përputhet me parimin e lirisë së lundrimit dhe garanton kalim të sigurt për të gjitha anijet tregtare.
Ndërkohë, kompani të mëdha si Hapag-Lloyd dhe Maersk kanë sinjalizuar gatishmëri për të rifilluar kalimet, por vetëm pasi të ketë qartësi mbi rreziqet dhe procedurat.
Ekspertët e tregut paralajmërojnë se edhe nëse korridori mbetet i hapur, rrugët e imponuara nga Irani, përfshirë kalimin pranë ujërave territoriale dhe zonave si ishulli Larak, mund të krijojnë sfida të reja navigimi dhe çështje të ndërlikuara për siguracionet.
Pavarësisht njoftimit për rihapje, zhvillimet e fundit tregojnë se Ngushtica e Hormuzit mbetet larg një normalizimi të plotë. Trafiku detar po rikthehet me ritme të ngadalta dhe nën kushte të paqarta, ndërsa çdo lëvizje vijon të kushtëzohet nga faktorë sigurie që ende nuk janë zgjidhur. /skyweb.al
